Çĕннисем
(Оригиналта: шизымъ орломъ…)
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
— Кӑйкӑр пек ҫӳле вӗҫсе хӑпарнӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Кайӑк пек ҫӳле вӗҫсе хӑпарнӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Акӑ хӑшпӗр тӗслӗхсем (малтан журналти, унтан кӗнекери текста илсе кӑтартнӑ):
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Журналти вариантра куҫаруҫӑ А. Н. Майков куҫарӑвӗн текстне тӗпе хунӑ пулсассӑн (сӑвӑ виҫи те унӑн вырӑс поэчӗн майлах — пилӗк стопаллӑ хорей), кӗнеке кӑларма хатӗрленӗ чух Ю. Сементер авалхи палӑкӑн оригиналне пӑхӑнса ӗҫленӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Тӑлмач хӑй малтан куҫармасӑр хӑварнӑ е урӑх ҫӗре вырнаҫтарнӑ тӗлсене кӗнекере тивӗҫлӗ ҫӗре кӗртнӗ, чылай сӑмаха шухӑша тӗрӗсрех палӑртаканнисемпе улӑштарнӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
II куҫарӑвӑн журналта тухнӑ текстне уйрӑм кӗнекен кӑлариччен Ю. Сементер, кунпа танлаштарсан, пайтах юсанӑ, ҫакӑ ӑна поэма шухӑшӗпе илемлӗхне чылай уҫӑмлатма пулӑшнӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
«Сунталта» «Игӑрь, полкӗсем, Вҫеволод, Ҫвятослав, Ҫвятополк» тенисене кӗнекере Игорь, полкисем, Всеволод, Святослав, Святополк тесе пичетленӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Пӗрремӗшне уйрӑм кӗнекен кӑларма хатӗрленӗ чухне улшӑну питӗ сахал кӗртнӗ, вӗсем ытларах хӑшпӗр сӑмахсене тӗрӗс ҫырассипе кӑна ҫыхӑннӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарнӑ тексчӗсене пӗр-пӗринпе танлаштарнӑ май ҫакна та асра тытмалла: вӗсем иккӗшӗ те малтан журналсенче пичетленнӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Кун пирки шухӑшласа пӑхма Петӗр Хусанкай 1951 ҫултах сӗннӗччӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Чӑвашла пичетленсе тухнӑ куҫарусен ятӗнче ҫакна халиччен те шута илеймен: иккӗшӗнче те полк тенинех хӑварнӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Полк сӑмах асӑннӑ пӗлтерӗшпе поэма пуҫламӑшӗнчех тӗл пулать, II куҫарура (журналта тухнӑ вариантра) ӑна вӑрҫӑпа кайни тесе тӗрӗс куҫарнӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Капла унта поэмӑра мӗн ҫинчен калани те анлӑрах, тӗрӗсрех курӑнать.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Пирӗн шутӑмӑрпа, «Слово о полку Игореве» тенине чӑвашла «Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмах» тесе ят пани е ҫавна ҫывӑх калани вырнаҫуллӑрах пек туйӑнать.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Академи кӑларӑмӗсенче халӗ мухтавлӑ поэма ятӗнчи полк сӑмаха вӑрҫӑпа кайни (поход) тесе куҫараҫҫӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Полк (плъкъ, пълкъ) авалхи вырӑс чӗлхинче темиҫе пӗлтерӗшпе ҫӳренӗ, вӑл ҫар, е вӑрҫӑпа кайни-ҫӳрени (поход), пысӑк ушкӑн тенине тата ыттине те пӗлтернӗ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Поэмӑн чӑвашла ячӗ пирки ҫакна хушса каламалла.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
И. Тукташпа И. Ивник ӑна «Сӑмах» тесе ят панӑ.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.
Чӑваш тӑлмачӗн ҫӗнӗлӗхӗ акӑ мӗнре: вӑл ку оригинал жанрне, чӑнах та, чӑвашла чи малтанхи хут «Юрӑ» тесе кӑтартать.
«Игорь вӑрҫӑпа кайни ҫинчен хунӑ сӑмахӑн» чӑвашла куҫарӑвӗсем // Г. Ф. Юмарт. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 88–101 с.