Чӑваш чӗлхин икчӗлхеллӗ ҫӳпҫи

Шырав

Шырав ĕçĕ:

чухӑн сăмах пирĕн базăра пур.
чухӑн (тĕпĕ: чухӑн) сăмах форми çинчен тĕплĕнрех пăхма пултаратăр.
— Вӗсем пирӗн пекех чухӑн пурӑнаҫҫӗ, — тенӗ рядовой салтаксем.

— Живут они бедно, как и мы, — говорили рядовые.

Салтак чапӗ // Н. Ятманов. Дмитриев, Н. П. Тӑван ҫӗршывӑн чысӗ: халӑх геройӗсем ҫинчен ҫырнӑ калавсем / вырӑсларан Н. Ятманов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑвашгосиздат, 1942. — 126 с. — 76–94 с.

Мужик, айӑплӑ ҫын пек, аллисене сарса янӑ та: — Пирӗн мӗнле апат иккенни паллах ӗнтӗ. Эпир чухӑн ҫынсем. Купӑста яшки те сӗт пур, — тенӗ.

Мужик виновато развел руками: — Известно, какая у нас еда. Мы люди бедные. Щи да молочишко.

Иван Сусанин // Н. Ятманов. Дмитриев, Н. П. Тӑван ҫӗршывӑн чысӗ: халӑх геройӗсем ҫинчен ҫырнӑ калавсем / вырӑсларан Н. Ятманов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑвашгосиздат, 1942. — 126 с. — 20–36 с.

Ку вӑл ҫав йывӑр вӑхӑтра, чухӑн та культурӑсӑр ҫӗршывра пулнӑ вӗт!

Это в те-то тяжелые времена, в бедной и бескультурной стране!

Иккӗмӗш сыпӑк // .

Ҫак уйӑрнӑ ҫынсем бандӑна хӑйсен тӗттӗмлӗхӗ пирки лекнӗ чухӑн хресченсем пулни лайӑхах палӑрнӑ.

Сразу было видно, что выделенные люди — крестьянская беднота, попавшая в банду по своей темноте.

Вунсаккӑрмӗш сыпӑк // .

Эпир, Украинӑн ывӑлӗсем, чухӑн ӗҫҫыннисем, ӑна сыхлас тесе, унӑн ирӗклӗ ҫӗршывӗ ҫинче сарӑ тулӑ ешертӗр тесе, ҫав тулӑна сӑхан вӑрӑ-хурахсене, юнӗҫенсене, кулаксене, помещиксене валли мар, ирӗклӗ хресченсем хӑйсене валли ирӗкре вырса илччӗр тесе, пуҫӑмӑрсене хуратпӑр.

Мы, сыны ее, бедные труженики, голову положим, а ее защитим, чтоб расцвела на ее вольной земле пшеница и была сжата на свободе вольным крестьянством в свою пользу, а не жадным грабителям, кровопийцам, кулакам, помещикам.

Вунулттӑмӗш сыпӑк // .

Анне-тӑван ҫӗр-шывӑма сутрӗ, чухӑн халӑха сутрӗ.

Продал мать-родину, продал бедный народ.

Вунулттӑмӗш сыпӑк // .

Чухӑн хресченсене Полыпа панӗсене сутрӗ, пан помещиксемпе мир турӗ, Украинӑна Франция, Румыния, Греция ҫӑрттанӗсене сутрӗ, вӗсемпе пӗр кавар пулса, Украинӑри чухӑнсем ҫине вӑрҫӑпа тухрӗ.

Предал бедных крестьян польским панам, заключил с панами помещиками мир. Продал Украину французским, румынским, греческим щукам, пошел с ними против нас — трудовых бедняков Украины.

Вунулттӑмӗш сыпӑк // .

Уркан хӗррине кайса курас шутпа йӗкӗт те пирӗнпе пыма килӗшмерӗ, чухӑн ҫемйипе пӗрле юлчӗ.

Молодой приискатель вздумал тоже остаться с бедняками, чтобы вместе с ними добраться до Уркана.

Быгин-Быгинен // Александр Галкин. Арсеньев В.К. Тайгари тӗлпулусем: калавсем. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1960. — 178 с. — 159–164 с.

Пӗр ултӑ кунтан эпир Горин текен юханшыв хӗррине ҫитрӗмӗр, кунта кивӗ хӳшӗре пурӑнакан чухӑн эвенка тӗл пултӑмӑр.

Дней через шесть мы вышли в верховья реки Горин и тут в старой небольшой юрасе застали бедную семью эвенков.

Быгин-Быгинен // Александр Галкин. Арсеньев В.К. Тайгари тӗлпулусем: калавсем. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1960. — 178 с. — 159–164 с.

Ҫынни, мӗн каласси пур, чухӑн.

Хоть и бедный.

XIII. Кӗтмен хирӗҫӳ // .

Чарусӑр чир-чӗр, алӑкран алӑка шаккаса, чухӑн ҫуртсене сӗкӗнсе кӗрет, пурне те суйласа асаплантармасӑр, пурӑн ӗмӗре татса каймасӑр туха та пӗлмест.

Болезни, стуча из двери в дверь, в особенности бедняцкие, без разбору уносят в могилу взрослых и детей, немощных и здоровых.

XII. Ятлӑ йыхравҫӑ // .

Анчах ҫитсе тӑнӑ ҫыннӑн чухӑн ҫипуҫӗ никама та хапсӑнтараймасть, вӑл ҫӗтӗк ҫӑпаталлӑ урине те тӗрлӗрен ҫӗтӗк-ҫурӑкпа ҫеҫ чӗркенӗ, тахӑнасса ҫӳхерех тӑхӑннӑ, мӑйӗ те ҫап-ҫара, ӑҫтан ӑшӑ пултӑр ӑна…

И тут увидел его обувку: из разбитых старых лаптей во все стороны торчали тряпки; шея его была голой, словом, одет он был — не позавидуешь…

X. Янташ // .

Чухӑн пурӑнать Велюш.

Беднее бедного живет Велюш.

III. Ют хӳте ӑшӑтас ҫук // .

Вӗсен тавракурӑмӗ хӗсӗк, чунӗ чухӑн та нишлӗ, вӗсем пысӑк, пархатарлӑ ӗҫ тума юрӑхсӑр.

И эгоист, и подхалим, и завистник — люди с ограниченным кругозором, с мелкой, убогой душой, которые не способны на большие благородные дела.

Начар енӗсем // .

Ӗлӗк халӑх выҫӑллӑ-тутӑллӑ, чухӑн пурӑнатчӗ, халь вӑл ура ҫине тӑчӗ, ҫирӗпленчӗ, урӑхла пурӑнма пуҫларӗ.

Прежде бедно и голодно жил народ, а теперь он поднялся на ноги, окреп, зажил совсем по-другому.

Йывӑр хыпар // .

Соловьянка Осиновые Гаи салинчен виҫӗ ҫухрӑмра ларакан улӑм витнӗ, чалӑш-чӗлӗш пӳртсемлӗ чухӑн ял.

Соловьянка была в трех верстах от Осиновых Гаев: бедная, неприглядная деревенька, убогие избы, крытые соломой.

Ҫӗнӗ пурнӑҫ // .

Кашни килӗренех кам та пулин Тамбова, Пензӑна, тепӗр чух Мускава та ӗҫ шырама тухса каяҫҫӗ, мӗншӗн тесен чухӑн хресчен ҫемйине саплӑк пек ана ҫӑкӑр ҫитерме пултарайман.

Почти из каждого двора кто-нибудь уходил на заработки в Тамбов, Пензу, а то и в Москву клочок земли не мог прокормить бедняцкую крестьянскую семью.

Осиновые Гаи // .

Ятлӑ-шывлӑ ҫынсемпе ҫыхланма хӑраҫҫӗ, вӗсене тӑлӑх та чухӑн каччӑ кирлӗ.

Конечно, с порядочными людьми связываться боится, потому и подбирает сирот бедных в женихи-то.

XXXII. Кӗтмен тӗлпулу // .

Кӗҫтенюкран та каллех, вӑл тӑлӑх та чухӑн ҫын тесе, аплах кулма юрамасть.

И над Кестенюком, не гляди, что он сирый да бедный, нельзя так насмехаться…

XXXII. Кӗтмен тӗлпулу // .

Пӗр-пӗр ҫурт-йӗрсӗр чухӑн ҫынна вӑхӑтлӑха Савин мунчине илсе парӑпӑр та — ӗҫӗ пӗтрӗ, арманӑмран пӗр пилӗк пӑт ҫӑнӑх шӑлма пулать, кӗрпе парсан та вырнаҫӗ, ун пирки килӗштерме пулӗ-ха…

Найдем какого-нибудь бездомного да безродного, поселим недельки на две в баню Савина — и делу конец, на пропитание муки на мельнице наскребем пудов пять, крупы дадим… насчет этого не беспокойтесь.

XXIX. Кӗтмен хӑнасем // .

Страницăсем:

Меню

 

Статистика

...тĕплӗнрех