Çĕннисем
Анчах ун пеккисене палӑртасси чӗлхе наукинче уйрӑм ыйту кӑларса тӑратмасть: [а] фонема, -сем морфема, «ҫын» сӑмах тетпӗр те — ӗҫӗ те пӗтрӗ.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫавӑн пекех морфемӑсем ҫинчен калаҫнӑ чухне челхери кашни конкретлӑ морфемӑна (тымар морфемӑна та, аффикс морфемӑна та) номенклатура единици теме пулать.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Уйрӑм сассисене вара — фонема текеннисене — номенклатура шутне кӗртсен те юрать (а, ӑ, у, о, ы, в, к, п, р т. ыт. те).
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Теприсем ҫав анлӑ ӑнлавӑн пӗчӗкрех пайӗ шутланакан ӑнлавсене палӑртаҫҫӗ (уҫӑ сасӑ, хупӑ сасӑ), виҫҫӗмӗшӗсем вӗсенчен ватӑраххисене (шавлӑ хупӑ сасӑ «шумный согласный», сонорлӑ хупӑ сасӑ «сонорный согласный») тата малалла та.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Чӗлхе терминологийӗнче те пӗр терминӗсем тӗп ӑнлавсене палӑртаҫҫӗ, вӗсем шутне, тӗслӗхрен, сасӑ, сыпӑк (слог), морфема, предложени йышшисем кӗреҫҫӗ.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Унсӑрӑн наука пӗтӗмлӗхӗ те пулма пултараймасть, наука аталанӑвӗ ҫинчен калаҫма та май килмест.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫапах та терминсен ҫирӗп йӗрки, тивӗҫлӗ иерархийӗ, паллах, пулмалла.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Чӗлхе тытӑмӗ ҫинчен калаҫнӑ чухне терминсене номенклатура единицисенчен уйӑрма тӑрӑшни ытлашши кирлех те мар пулас.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Хӑшӗ кунта термин, хӑшӗ номенклатура единици — каллех татса калама ҫук.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Хӑй черечӗпе уҫӑ сассисем те, хупписем те каллех вакрах ушкӑнсем ҫине пайланаҫҫӗ: малти уҫӑ сасӑсем (гласные переднего ряда), кайри уҫӑ сасӑсем (гласные заднего ряда), ҫӳлти уҫӑ сасӑсем (гласные верхнего подъема), аялти уҫӑ сасӑсем (гласные нижнего подъема), хытӑ хупӑ сасӑсем, ҫемҫе хупӑ сасӑсем, вӑрӑм хупӑ сасӑсем, кӗске хупӑ сасӑсем т. ыт. те.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫирӗплетсех калама ҫук.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Анчах та ӑнлавсен калӑпӑшӗ пӗрешкел пулманни вӗсене икӗ ушкӑна кӗртсе пӗрисене номенклатура, теприне термин тесе хаклама май парать-ши?
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Уҫӑ сасӑ, хупӑ сасӑ тенисем чӗлхери сасӑсен икӗ пысӑк ушкӑнне палӑртаҫҫӗ, ку ӑнлавсен калӑпӑшӗ сасӑ ӑнлавӑннинчен пӗчӗкрех, паллах.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫавнашкалах сасӑ сӑмах чӗлхе наукинче анлӑ ӑнлава палӑртакан термин.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫав вӑхӑтрах обстоятельство, дополнени, определени е подлежащи, сказуемӑй сӑмахӗсем хӑйсем те термин шайне лараҫҫӗ те, предложени членӗ текен анлӑрах ӑнлавпа танлаштарса, номенклатура йышне кӗртмелле вӗсене.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Акӑ вӑхӑт обстоятельстви, вырӑн обстоятельстви, мӗнлелӗх обстоятельстви, пирке обстоятельстви тенисем, обстоятельство ӑнлавӗпе танлаштарсан, паллах, ытларах номенклатура ячӗсем еннелле туртӑнаҫҫӗ.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Чӗлхе наукинче те ку ыйту уҫӑмланса ҫитмен.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Анчах пур чух та терминсемпе номенклатура йышне кӗрекен сӑмахсем хушшинчи чикӗ ҫакнашкал уҫӑмлӑ теме ҫук.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Географирех, акӑ, сӑмахран, шыв («юханшыв» пӗлтерӗшпе), кӳлӗ, ту, айлӑм сӑмахсем термин пулаҫҫӗ, Атӑл, Сӑр, Днепр, Байкал, Ладога кӳлли, Кавказ тӑвӗсем, Хӗвеланӑҫ Ҫӗпӗр айлӑмӗ ятсем номенклатурӑна кӗреҫҫӗ.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Пӗр ҫӗрте терминсемпе номенклатура единицисем пӗр-пӗринчен ҫӑмӑллӑнах уйрӑлаҫҫӗ, вӗсене ниепле те пӗр-пӗринпе хутӑштарма май килмест.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.