Çĕннисем
Халӗ аффикс текеннисене Тимухха Хӗветӗрӗ икӗ терминпа палӑртнӑ — сыпӑк тата аффикс.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
(Ку ҫитменлӗх вӑл вӑхӑтра татӑксене аффикссенчен уйӑрса ҫитерейменнинчен те килме пултарнӑ).
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Сыпӑк термин та икӗ пӗлтерӗшлӗ: 1) аффикс, 2) частица.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Акӑ, тӗслӗхрен, пуплев сӑмаха вӑл «речь» пӗлтерӗшпе те (ку пӗлтерӗш пуплев пайӗ терминра халичченех юлнӑ), «предложение» пӗлтерӗшпе те усӑ курнӑ.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Пӗр ӑнлавах икӗ-виҫӗ сӑмахпа палӑртни те, пӗр термин темиҫе пӗлтерӗшпе ҫӳрени те, термин шайне ҫитеймен кӑнттам пӗрлешӳсем те тӗл пулаҫҫӗ Тимухха Хӗветӗрӗн ӗҫӗсенче.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫитменлӗхӗ-кӑлтӑкӗ те, йывӑрлӑхӗ те сахал мар пулнӑ ҫак кӑткӑс ӗҫре.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Термин ӗҫне ҫеҫ мар, харпӑр хӑй вулакан-илтекен япалана пачах та ӑнланман ҫурмаккайсем кӑна ӑна термин ӗҫӗнче вырӑс чӗлхине шута илмест тесе ӳпкелеме пултарнӑ.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Чӗлхе терминӗсене уйрӑмшарӑн та, вӗсен пӗтӗм системине те Тимухха Хӗветӗрӗ малтан пуҫласа вӗҫне ҫитичченех вырӑс лингвистикине пӑхса, вырӑсла терминсем тӑрӑх йӗркеленӗ.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Вырӑс чӗлхи тенӗрен, унӑн вӑйӑмӗ Тимухха Хӗветӗрӗн терминсем тӑвас ӗҫӗнче те тул енчен мар, шалтан палӑрать, палӑрать ҫеҫ мар — тапса тӑрать, хистет, хӑватлӑн хӑй енне туртать.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Термин ӗҫӗнче ӑна хӑш чӗлхе материалӗпе усӑ курасси мар, термин кирлӗ ӑнлава тӗрӗс кӑтартма пултарни, вӗсем наукӑри системӑлӑха палӑртма юрӑхлӑ пулни ытларах интереслентернӗ.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Тата хакласса та вӑл терминсене тул енчен пӑхса сӑнӗ-пичӗ тӑрӑх хакламан.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Интернационаллӑ терминсем вара унӑн пурте тенӗ пекех ҫав халлӗнех юлаҫҫӗ (грамматика, фонетика, морфологи, синтаксис, форма, омоним тата ытти хӑшпӗрисем).
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Тӑван чӗлхе ҫине ытларах тайӑннӑ пулин те, Тимухха Хӗветӗрӗ вырӑсла терминсене те тиркемест.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Акӑ вӗсенчен хӑшӗ-пӗри: уҫӑ сасӑ, хупӑ сасӑ, сасӑсен пӗрпекленӗвӗ, сасӑсен килӗшӗвӗ, сасӑсен мӑшӑрлӑхӗ, пулас вӑхӑт, хальхи вӑхӑт, иртнӗ вӑхӑт, ыйту палли, чарӑну палли, япала ячӗ, паллӑ ячӗ, пӗрреллӗ хисеп, нумайлӑ хисеп, пуплев пайӗ, кӗҫӗн член, сӑмах майлашӑвӗ, пайӑр ят, пайӑр мар ят, мӑшӑр сӑмах, пурлӑ форма, ҫуклӑ форма т. ыт. те, т. ыт. те.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Тимухха Хӗветӗрӗ ҫак мелпе тунӑ терминсенчен нумайӑшӗпе эпир паян кун та чип-чиперех усӑ куратпӑр.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫӗнӗрен ҫуралакан ӑнлавсене палӑртма ку мелпе пирӗн чӗлхи хӑех питӗ анлӑн усӑ курать (танл.: мальчик — арҫын ача, гроза — аслатиллӗ ҫумӑр, щенок — йытӑ ҫури, перебежать — чупса каҫ, списать — ҫырса ил — пуринче те вырӑс чӗлхи пӗр сӑмахпа палӑртакан ӑнлава чӑваш чӗлхи сӑмах майлашӑвӗпе палӑртать), ҫавна май терминологире те ку йӗрке ҫӗнӗ термин тумалли тӗп мелсенчен пӗри шутланать.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫапах та ҫӗнӗрен тӑвакан терминсен чи пысӑк пайӗ — икӗ е темиҫе сӑмахран тӑракан пӗрлешӳсем.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Кун пек чухне Тимухха Хӗветӗрӗ ҫӗнӗрен тӑвакан сӑмахсен шалти формине шута илет те вӗсене ҫӗнӗ пӗлтерӗшпе ҫыхӑнтармалли майсем шырать (евӗрлев — сасса е пӗр-пӗр сӑнара евӗрлени, ӳкӗм — вырӑс чӗлхинчи «падеж» сӑмахӑнни пекех, кунта ӳк глагол пур, тайӑм — кунта та тай глагол пур, калав — подлежащи ҫинчен мӗн те пулин каласа пӗлтерет т. ьгт. те).
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Акӑ, тӗслӗхрен, вӑл ҫӗнӗрен тунӑ термин сӑмахсем: евӗрлев «подражание, подражательное слово», тайӑм «наклонение», пуплев «предложение» (ку сӑмаха вӑл «речь» пӗлтерӗшпе те ҫӳретет), ӳкӗм «падеж» (ҫак пӗлтерӗшпех унӑн вӗҫлев, вӗҫлевлӗх сӑмахсем те тӗл пулаҫҫӗ), пайташ «причастие», ӗҫхӗлтеш «деепричастие», ылмаш «местоимение», пӗтӗҫтерӳ «союз», сӑпатлав «спряжение», мӗнлев «определение», калав «сказуемое» т. ыт. те.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Чӗлхере термин шайне лармалли сӑмах тупӑнман чухне вӑл ҫӗнӗ сӑмах тума та хӑрамасть.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.