Çĕннисем
Паян кун та чӑваш чӗлхине тӗпчекенсем хӑйсен ӗҫӗсене ытларах чӑвашла мар, вырӑсла ҫыраҫҫӗ.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Чӑваш чӗлхи вӗрентӗвӗ акӑ иртнӗ ӗмӗртех аталанма тытӑнать, апла пулин те, чӗлхе терминӗсем чӑвашла пирӗн ӗмӗрӗн 20-мӗш ҫулӗсенче ҫеҫ йӗркеленме тытӑнаҫҫӗ, мӗншӗн тесен унччен чӑваш чӗлхи ҫинчен вырӑсла ҫеҫ ҫырнӑ.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Тӗрӗсрех каласан, терминологийӗ пурри пур-ха вӑл, йӗркеленессе вара урӑх чӗлхе никӗсӗ ҫинче йӗркеленсе пырать.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Анчах та пурнӑҫра тепӗр чух урӑхларах та пулса тухать: ӑслӑлӑхӗ пур — терминологийӗ ҫук.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Аслӑлӑх мӗнле шайра тӑнине вӑл усӑ куракан терминсем епле пулнинчен те курма пулать: терминсем пӗр-пӗринпе шайлашӑнса ҫитни, вӗсем ҫирӗп пӗрлӗхе пӗрлешсе пӗтӗмӗшле система туни ӑслӑлӑх чӑн-чӑн наука шайне ҫити аталаннине кӑтартать.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Урӑхла каласан, терминологи аталанӑвӗ ӑслӑлӑх аталанӑвӗпе тачӑ ҫыхӑнать, ӑслӑлӑх аталаннӑ май терминологи те йӗркене кӗрсе пырать, ҫирӗпленет.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Термин пӗр-пӗр ӑслӑлӑхра усӑ куракан ятарлӑ ӑнлавӑн ячӗ пулать пулсан, чӗлхере вӑл, паллах, ниепле те ӑслӑлӑхӗнчен малтан ҫуралма пултараймасть.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Чӗлхе терминӗсен аталанӑвне тишкерме тытӑниччен тата тепӗр ыйту ҫинче кӑштах та пулин чарӑнма кирлӗ пек туйӑнать.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫакӑ та терминсемпе номенклатура единицисем хушшинчи чикӗсем уҫӑмланса ҫитейменни ҫинченех калать.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Урӑхла каласан, пӗринче ушкӑнӗн ячӗ ҫук, тепринче ушкӑнри объектсем валли ят ҫук.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Тепӗр енчен, «ятсӑр» ушкӑна кӗрекен ӑнлавсене палӑртмалли ятарлӑ сӑмахӗ пур — термин, «ятлӑ» ушкӑна кӗрекеннисем валли халлӗхе ятарлӑ сӑмах ҫук.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Терминологи сӑмахӑн пӗлтерӗшӗ ку ушкӑн ятӗнчен анлӑрах, мӗншӗн тесен терминологие терминсен пуххи те, номенклатура та кӗрет.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Пӗтӗмӗшпе вара акӑ мӗн пулса тухать: терминологин икӗ пайӗнчен пӗрне палӑртмалли ятарлӑ ят пур — номенклатура, тепӗр пайне (чӑн-чӑн терминсен пуххине) палӑртакан ятарлӑ сӑмах ҫук.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Терминологи икӗ тӗрлӗ сӑмахсене пӗрлештерет: 1) ӑнлавсене палӑртаканнисене, вӗсен хӑйсене тивӗҫлӗ ячӗ пур — термин; 2) пӗр ӑнлавпа ҫыхӑннӑ объектсене палӑртаканнисене, кусен вара тивӗҫлӗ ячӗ ҫук, вӗсене палӑртма номенклатура единицисем (номенклатурные единицы), номенклатурӑллӑ ятсем (номенклатурные наименования) пӗрлешӳсемпе усӑ кураҫҫӗ, анчах вӗсенчен пӗри те термин ӑнлавпа шайлашуллӑ пулса ҫитеймен.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Пӗр-пӗр аслӑлӑхри е чӗлхери пӗтӗм терминсен пуххине терминологи теҫҫӗ.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Вӑл ҫакӑнтан та курӑнать.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Терминоведенире хӑйӗнче те (терминологие тӗпчекен ӑслӑлӑха ҫак терминпа палӑртма пулать) терминсен системи уҫӑмлансах ҫитеймен.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫакна та шута илме тивет.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Халиччен каланисене шута илсе, малалла эпир ку статьяра термин ӑнлавпа ҫеҫ усӑ курасшӑн.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ӑнлавӗсем валли тивӗҫлӗ термин тупасси вара нумай чухне чылаях кӑткӑс ӗҫ.
1. Умӗн калани // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.