Çĕннисем
Анчах ҫак вариантсенчен нихӑшӗ те термин картне лараймасть.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫавна май кашни автор, кашни хаҫат хӑйне майлӑ ҫырать: вӑтам пӗлӳ илни ҫинчен калакан аттестат — вӑтам пӗлӳ илнине кӑтартакан аттестат — вӑтам пӗлӳ илнине пӗлтерекен аттестат — вӑтам пӗлӳ илнине ӗнентерекен аттестат — вӑтам пӗлӳ илнине ҫирӗплетекен аттестат.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Вӑл ытлашши вӑрӑммипе ҫынсем ӑна тӗп-тӗрӗс асра тытаймаҫҫӗ.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫак сӑмах ҫаврӑнӑшӗнче виҫӗ ытлашши сӑмах: илни ҫинчен калакан.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Кунта тӗслӗх вырӑнне аттестат о среднем образовании терминӑн хӑшпӗр хаҫатсенче усӑ куракан чӑвашла вариантне (вӑтам пӗлӳ илни ҫинчен калакан аттестат) илсе кӑтартма пулать.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Терминри ытлашши сӑмах е вырӑнсӑр грамматика мелӗ ҫынсене ҫав терминпа кашни хутӗнчех пӗр пек усӑ курма кансӗрлет.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Кашни ҫын ӑнлавсене хӑй пӗлнӗ пек, хӑй кӑмӑлланӑ пек ят парас, е терминлас, пулсан, эпир пӗр-пӗрне ӑнланми пулӑттӑмӑр, чӗлхере йӗркесӗрлӗх пуҫланса кайӗччӗ.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Пӗр-пӗр ӑнлава палӑртма ҫынсем пур чухне те чӗлхере нормӑланса ҫирӗпленнӗ терминпа усӑ курма тивӗҫ.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Пӗрремӗшӗнчен, термин вӑл, пӗр сӑмахран тӑраканни те, икӗ е ытларах сӑмахран пулса кайни те, — чӗлхери хатӗр элемент, пӗр-пӗр чӗлхепе ҫыракан е калаҫакан кашни ҫын пӗр пек усӑ курмалли сӑмах е сӑмах майлашӑвӗ.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Вӗсенчен паллӑраххисем ҫаксем.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Унӑн ҫак пахалӑх пулма мирли тӗрлӗ сӑлтавран килет.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Кашни терминах май килнӗ таран кӗске те уҫӑмлӑ пулмалла.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫапла ӗнтӗ, терминологи ӗҫӗнче чӗлхере тахҫанах ҫирӗпленнӗ вырӑс сӑмахӗсемпе интернационаллӑ сӑмахсене пӑрахӑҫласа вӗсем вырӑнне халӑха ӑнланма йывӑр искусствӑллӑ терминсем шутласа кӑларни те, чӗлхере пӗр-пӗр ӑнлава тӗрӗс палӑртакан чӑваш терминӗсем пур ҫинчех урӑх чӗлхесене кивҫене кайни те — юрӑхсӑр япала.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Сӑмаха пӗр терминра куҫарса тепринче вырӑслах хӑварни чӗлхе системине пӑсать.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Кунта чӗлхе системине тытса пырассине те шута илмелле: колесный паллӑ ячӗпе япала ятӗнчен пулнӑ хутлӑ терминсенче паллӑ ятне чӑвашла каласси чӗлхере тахҫанах ҫирӗпленнӗ (тӗслӗхрен, кустӑрмаллӑ экипаж «колесный экипаж» («Вырӑсла-чӑвашла словарь», Мускав, 1971, 285 с), кустӑрмаллӑ кресло «колесное кресло» т. ыт. те.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Тӗрӗссипе, юлашки вариантне ҫеҫ термин вырӑнне йышӑнмалла, мӗншӗн тесен кустӑрмаллӑ паллӑ ячӗ кун пек сӑмах ҫаврӑнӑшӗсенче хӑйӗн пӗлтерӗшӗпе колеснӑй сӑмахран нимпе те уйрӑлса тӑмасть, ҫавӑнпа та Мускавра тухнӑ «Вырӑсла-чӑвашла словарьте» (1971 ҫ. ) ӑна ҫаплах куҫарнӑ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Тӗслӗхрен, хаҫатсенче (ҫав шутрах «Коммунизм ялавӗнче» те) колёсный трактор тесе ҫырнине асӑрхама пулать, ҫав вӑхӑтрах кустӑрмаллӑ трактор термин та тӗл пулать.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Хӑшпӗр хутлӑ терминсенче чӑвашла куҫарма май пур сӑмахсенех вырӑсла калас туртӑма та палӑртмалла.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Чӑваш литература чӗлхинче илсе кӑтартнӑ вырӑс сӑмахӗсем вырӑнне тыткӑн (тӗслӗхрен, тыткӑна лек, тыткӑнран хӑтӑл, тыткӑнри салтаксем), чикӗ (тӑван ҫӗршыв чикки, чикӗ леш енчи ҫӗршывсем, чикӗре), юптару (Крылов юптарӑвӗсем, юптару ӑсти, юптаруҫӑ) терминсем тахҫанах ҫирӗпленнӗ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Кунта хӑшпӗр тӗслӗхсем илсе кӑтартни те ҫителӗклӗ: «Пресса представителӗсене ҫавӑн пекех плена лекнӗ Сомали салтакӗсене кӑтартнӑ («Коммунизм ялавӗ», 1978, мартӑн 8-мӗшӗ); граница («Русско-чувашский словарь», с. 139); басня (ҫав словарьтех, 40 с. ) т. ыт. те.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.