Çĕннисем
Виҫҫӗмӗш тӗслӗх илсе пӑхар.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Юлашкинчен, «чӗтренкӗ» хупӑ сасӑсем термина йышӑнма юрать (вырӑсла «дрожащие согласные»); чӑваш чӗлхинче артикуляцин ҫак мелӗпе (чӗлхе вӗҫне чӗтретсе) р сасса калаҫҫӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Е тата ҫапла калама пулать: «питӗрӗнчӗк хупӑ сасӑсем» (смычные согласные), «ҫурма питӗрӗнчӗк хупӑ сасӑсем» (смычно-проходные согласные), «хутӑш хупӑ сасӑсем» (аффрикаты).
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Аффрикатӑсем валли ҫав ятах хӑварма юрать — ку интернационаллӑ термин вырӑс чӗлхине те кӗнӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Калӑпӑр, м, н, сасӑсене каланӑ чух сывлӑш сӑмса хӑвӑлӗ витӗр тухать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Вырӑсла «смычно-проходные согласные» текеннисене (л, м, н) «тавра тухакан (е кӗскенрех — «тавра») хупӑ сасӑсем» теме сӗнетпӗр, мӗншӗн тесен вӗсене каланӑ чух сывлӑш юхӑмӗ, яланхи вырӑнпа тӳррӗн иртейменнине пула, тавра ҫулпа каять.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Вырӑсла «взрывные (смычные) согласные» текен сасӑсене «капланса тухакан (е кӗскенрех — «капланкӑ») хупӑ сасӑсем» теме май пур, мӗншӗн тесен вӗсен пулӑвӗнче яланах пӗр самант сывлӑш капланни пулать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Хупӑ сасӑсен ытти ушкӑнӗсене палӑртма вара ҫавнашкал мелпех тунӑ тивӗҫлӗ терминсем кӗртес пулать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
«Хытӑ сасӑ», «ҫемҫе сасӑ» терминсенче те эпир ҫавнашкал пулӑмах тӗл пулатпӑр вӗт-ха: вӗсене каланӑ чух «хытӑ», «ҫемҫе» сӑмахсен тӳрӗ пӗлтерӗшӗ халӗ аса та килмест.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Паллах, малтанхи вӑхӑтра «сӗртӗнкӗ» элементӑн тӳрӗ пӗлтерӗшӗ аса килни кӑштах чӑрмантарӗ, анчах пурӑна киле ҫав пӗлтерӗш сӗвӗрӗлессе шанма пулать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Пирӗн шутпа, «сӗртӗнсе тухакан хупӑ сасӑ» термина йышӑнма пулать (кӗскенрех «сӗртӗнкӗ хупӑ сасӑ» теме май пур).
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Анчах ытти мелсемпе пулакан хулӑ сасӑсем валли (вырӑсла вӗсене «смычные, смычно-проходные, аффрикаты, дрожащие согласные» теҫҫӗ) унашкал терминсем туман, вӗсене словарьсем те асӑнмаҫҫӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
1971 ҫулта Мускавра пичетленсе тухнӑ «Вырӑсла-чӑвашла словарьте» «сӗртӗнсе тухакан сасӑ» (вырӑсла «щелевой, фрикативный согласный») тени тӗл пулать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Тата тепӗр тӗслӗх илсе пӑхар.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
«Сонантсем» термин мӗн енчен те пулин (сӑмахран, ют чӗлхе сӑмахӗ пулнӑран) килӗшӳсӗр пек туйӑнать пулсан, ҫакӑн пек вариант сӗнме пулать: хупӑ сасӑсен икӗ ушкӑнне «шавлӑ хупӑ сасӑсем» тата «янӑравлӑ хупӑ сасӑсем» темелле (вырӑсла «шумные согласные» тата «сонорные согласные»), шавлисен ушкӑнӗсене «янӑракан шавлӑ хупӑ сасӑсем» тата «янӑраман шавлӑ хупӑ сасӑсем» темелле (вырӑсла «звонкие шумные согласные» тата «глухие шумные согласные»).
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
«Кӗске шавлӑ хупӑ сасӑсем» тата «вӑрӑм шавлӑ хупӑ сасӑсем» тесе уйӑрнипе ҫырлахма май ҫук, мӗншӗн тесен уҫӑ сасӑсем хушшинчи шавлӑ хупӑ сасӑсен янӑравлӑхӗ — фонетика тӗлӗшӗнчен пысӑк пӗлтерӗшлӗ пулӑм.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Кунта ҫакна асӑрхаттарни вырӑнлӑ: фонологи енчен кирек мӗнле пӑхсан та, хальхи чӑваш чӗлхинче янӑравлӑ тата янӑравсӑр шавлӑ хупӑ сасӑсем пуррине палӑртмаллах.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Шавлӑ хупӑ сасӑсем хӑйсем икӗ ушкӑна пайланаҫҫӗ, ҫав ушкӑнсене «янӑравлӑ шавлӑ хупӑ сасӑсем» тата «янӑравсӑр шавлӑ хупӑ сасӑсем» теме пулать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Калӑпӑр, вырӑсла «шумные согласные» текеннисене «шавлӑ хупӑ сасӑсем», «сонорные согласные» текеннисене «сонантсем» теме май пур.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Ку йӑнӑша халӗ икӗ майпа тӳрлетме пулать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.