Çĕннисем
Словарь тӑвакансем чи малтанах ак ҫакна асра тытса ӗҫлемелле: чӗлхере ҫӗнӗ терминсене нормӑласа ҫирӗплетес енӗпе тӗрлӗ словарьсем хушшинче тачӑ ҫыхӑну пулмалла.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Чӑнах тат кирек хӑш словарь те чӑвашла ҫыракансемпе калаҫакансемшӗн тӑван чӗлхен литература нормисене хӑнӑхса ӑша хывма пулӑшакан пособи пулмалла.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Терминологири йӗркесӗрлӗхе катертес тӗлӗшрен маларах асӑннӑ словарьсем пысӑк пӗлтерӗшлӗ пулма тивӗҫ, мӗншӗн тесен вӗсен тӗп тӗллеве — чӗлхене нормӑлама пулӑшасси.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Тӗрӗссипе каласан, ҫак ҫитменлӗх вырӑсла-чӑвашла, чӑвашла-вырӑсла словарьсемпе терминологи словарӗсенче те вӑйлӑ палӑрать-ха.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫакӑ вӑл, чи малтанах, ку е леш ӑнлава пӗр вӑхӑтрах йышӑннӑ терминпа та, чӑваш терминӗпе те палӑртас туртӑм вӑй илсе сарӑлнинчен лайӑх курӑнать.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Чӑваш хаҫат-журналӗпе кӗнекисен, радиопа телевидени передачисен чӗлхине тимлӗ сӑнаса пырас пулсан, вырӑс чӗлхипе ытти чӗлхесенчен терминсем йышӑнас енчен унта йӗрке ҫитсех кайманни курӑнать.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Маларах калани пире урӑх чӗлхесенчен сӑмахсем йышӑнасси, ҫак процеса йӗркелесе пырасси хӑйне евӗр кӑткӑс ӗҫ тесе пӗтӗмлетме май парать.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫапла ӗнтӗ, хӑшпӗр вырӑс сӑмахӗсем чӑваш чӗлхине унта тивӗҫлӗ сӑмахсем пур ҫинчех кӗрсе каяҫҫӗ, ҫирӗпленсе тымар яраҫҫӗ, тӑван сӑмахсем пек пулса каяҫҫӗ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Маларах асӑннӑ принципа тӗпе хурас пулсан, кунта та Центральнӑй сӑмаха чӑвашла калама кирлӗ пек: Центральнӑй — Тӗп — пӗр-пӗринпе шӑп та шай тӳр килекен сӑмахсем, апла пулин те хаҫатсенче Центральнӑй тесех ҫыраҫҫӗ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Тепӗр тӗслӗх: обществӑпа политика терминологийӗнче КПСС Центральнӑй Комитечӗ тесе каласси тахҫанах ҫирӗпленнӗ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Апла пулин те вӑрҫӑ ветеранӗсемпе вӑл вӑхӑтри ытти ҫынсемшӗн Отечественнӑй аслӑ вӑрҫӑ термин ҫывӑхрах, ӑнланмалларах, тӗрӗсрех, ҫавӑнпа хаҫатҫӑсем те Отечественнӑй сӑмаха ытларах кӑмӑллаҫҫӗ, вӑл хӑшпӗр терминологи словарӗсенче те тӗл пулать.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Маларах асӑннӑ принципа асра тытас пулсан вара ҫак ӑнлава чӑвашла Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫи темелле пек ҫеҫ, мӗншӗн тесен Отечество — Тӑван ҫӗршыв пӗр-пӗрне туллин тивӗҫтерекен сӑмахсем вӗт-ха.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Иртнӗ вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче чӑваш чӗлхине Отечественнӑй аслӑ вӑрҫӑ термин кӗрсе юлчӗ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Пӗр-икӗ тӗслӗх илсе пӑхар-ха.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Анчах та чӑваш чӗлхинчи йышӑннӑ терминсене тимлӗрех сӑнасан, вӗсем хушшинче ҫак принципа тивӗҫтермен сӑмахсене те асӑрхама пулать.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Пӗрре шутласан, кунта кӑткӑсси, йывӑрри, иккӗлентерекенни нимех те ҫук пек туйӑнма пултарать; тӑван чӗлхере пӗр-пӗр ӑнлава тӗрӗс палӑртакан термин пулмасан, ӑна урӑх чӗлхерен йышӑнмалла ҫеҫ темелле пек.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Анчах вӗсене пӗр-пӗринпе епле шайлаштарса пымалла, хӑҫан урӑх чӗлхе сӑмахӗсене йышӑнмалла, хӑҫан тӑван чӗлхе никӗсӗ ҫинче тунӑ терминсемпех ҫырлахмалла — ҫак ыйту урӑх чӗлхесенчен сӑмахсем йышӑнас туртӑм вӑйлӑ палӑрнӑ чухне терминологи ӗҫӗнче тӗп ыйтусенчен пӗри пулса тӑрать.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Терминологи аталанӑвӗшӗн асӑннӑ мелсем иккӗшӗ те тухӑҫлӑ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫапла ӗнтӗ, ку чухнехи вӑхӑтра кирек хӑш наци терминологийӗ те икӗ майпа, е икӗ ҫулпа, аталанса пырать: пӗрремӗшӗнчен, тӑван чӗлхе никӗсӗ ҫинче ҫӗнӗ терминсем пулса пынипе, иккӗмӗшӗнчен, ытти чӗлхесенчен сӑмахсем йышӑннипе.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫапах та, калас пулать, хӑшпӗр отрасль терминологийӗ халӗ ытларах вырӑс чӗлхинчен кӗрекен тата интернационаллӑ терминсемпе пуянланса пыраҫҫӗ (тӗслӗхрен, наукӑпа техника терминӗсем).
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.