Кӗскисем
Петр Васильевичӑн хушамачӗ Васильев ӗнтӗ, Таранов мар, ҫавӑншӑн вара тахҫан-тахҫан ял совет секретарӗнче ӗҫленӗ ҫын айӑплӑ: хайхискер чӑвашсен ӗлӗкхи йӑлине пӑсасшӑн пулман-ши — ҫурални ҫинчен хут ҫырнӑ чух сӑпкари Петӗр валли ашшӗ ятӗнчен хушамат тунӑ: «Эс Таранов хушамата чапа кӑларасса пӗлнӗ пулсан ҫамрӑк чух хамӑн хушамата мӗнле те пулин улӑштараттӑм паллах», — шӳтлесе илнӗччӗ пӗррехинче Петр Васильевич.
3 // Николай Мартынов. Мартынов Н.А. Пурнӑҫ урапи: калавсемпе повеҫсем / Б.Б. Чиндыков пухса хатӗрленӗ. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 2017. — 416 с. — 272-415 с.
Тепӗр виҫӗ кунтан, 1948 ҫулхи июлӗн 2-мӗшӗнче Патӑрьел ( ун чухне - Чкаловски районӗ) ӗҫҫынни депутачӗсен район Совечӗн ӗҫтӑвкомӗн ларӑвӗнче Сӑкӑт ял Совечӗ тӑратнӑ ыйтӑва пӑхса тухса Сӑкӑтри Чапаев ячӗллӗ колхоз членӗсем июнӗн 29-мӗшӗнче ирттернӗ пухура Василий Матвеевич Прохоров колхозника тата Анна Емельяновна колхозницӑна ҫӗршывӑн аякри районӗсене кӑларса ярас пирки йышӑннӑ обществӑлла приговора ҫирӗплетет.
"Общество приговорӗн" хӗн-хурӗ // Патӑрьел тӑрӑхӗ. https://avangard-21.ru/gazeta/51522-obsh ... -kh-n-khur
Учительница Агафья Павловна, тулли ӳтлӗ, ҫырӑ ҫамрӑк хӗрарӑм, кӗлеткине ҫӑт ҫыпӑҫса тӑракан тӗксӗм кӑвак платье, урине хура туфли тӑхӑннӑскер, ӑшӑ кулӑпа ҫиҫкелесе, чи малтанах хӑйӗнпе паллаштарчӗ, унтан кашни ачапа уйрӑммӑн, ятран чӗнсе паллашрӗ, вӗсен тумтирне, хут-кӑранташне тӗрӗслесе тухрӗ, вӗсене парттӑ хушшинче кӗлеткене кирлӗ пек тытса ларма вӗрентрӗ, пӗлӳ пухмалли ӗҫсемпе мелсем ҫинчен ӑнлантарса пачӗ…
Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта // Василий Сипет. Сипет В. Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта: повесть. — Шупашкар, «Пегас» издательство ҫурчӗ, 2017. — 196 с.
Акӑ, тӗслӗхрен, вӑл ҫӗнӗрен тунӑ термин сӑмахсем: евӗрлев «подражание, подражательное слово», тайӑм «наклонение», пуплев «предложение» (ку сӑмаха вӑл «речь» пӗлтерӗшпе те ҫӳретет), ӳкӗм «падеж» (ҫак пӗлтерӗшпех унӑн вӗҫлев, вӗҫлевлӗх сӑмахсем те тӗл пулаҫҫӗ), пайташ «причастие», ӗҫхӗлтеш «деепричастие», ылмаш «местоимение», пӗтӗҫтерӳ «союз», сӑпатлав «спряжение», мӗнлев «определение», калав «сказуемое» т. ыт. те.
2. Чӗлхе терминӗсем йӗркеленме тытӑнни. Терминологи ӗҫӗн тӗп тапхӑрӗсем // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
«Вӗсем мана йӑлӑхтарсах ҫитерчӗҫ, йӗркеллӗ пурӑнма памаҫҫӗ. Эпӗ Ишлӗре килте пӗлтӗрхи раштавра юлашки хут пултӑм. Анчах мана кӗртмерӗҫ, алӑка питӗрчӗҫ. Хамӑн кил-ҫурта кирек хӑҫан та пырса ҫӳреме ирӗк пур манӑн. Япаласене кислота сапса ҫунтарса ячӗҫ, пушмаксене касса вакларӗҫ. Питӗ «ӑслӑ» арӑм тупнӑ та, ӑна итлесе пурӑнаҫҫӗ. Урамра е автобусра курсан тӳрех хӑртма, кӑшкӑрма тытӑнаҫҫӗ», — ӑнлантарчӗ Ольга Краснова.
Уйрӑлнӑ хыҫҫӑн та пӗр-пӗрне лӑпкӑ пурнӑҫ кӑтартмаҫҫӗ // Алина ИЗМАН. «Ҫамрӑксен хаҫачӗ», 2016.03.17, 10 (6103) №
Чарӑнмалли вырӑнсенче пассажирӗсене улӑштара-улӑштара, хула урамӗсем тӑрӑх чиперех тӗтӗрлентерсе, ярлаттарса пыратчӗ-ха вӑл, унтан та пулмин ӑна такам хиврен «ура хучӗ», тейӗн: залив урлӑ хывнӑ кӗпер ҫине кӗрсен, вӑл тормозӗпе ытла та ыратуллӑн, чӗрене тивмеллех йынӑшса-кӑшкӑрса илчӗ те, салонри хыҫалти хӑнисене малтисем ҫине сулӑнтарса, тӳнтерсе, пунк! тапса янӑ футбол мечӗкӗ пек ывӑтӑнтарса, чӑшш! туса чарӑнчӗ.
Пӗрремӗш экзамен // Василий Сипет. Сипет В.Н. Калавсем. — Шупашкар, «Пегас» издательство ҫурчӗ, 2019. — 224 с. 70–96 с.
Ӑшра тӑвӑл тапранса хӑпарнипе, мӗнле хӑять апла палкама тесе шухӑшланипе, Акимов чутах сӗтеле чышкипе шанлаттармарӗ, чутах кӑшкӑрса тӑкса, йӗкӗте хуса ямарӗ; юлашки самантра кӑна, кун пек чух лӑпкӑн тытни ҫав тери пысӑк пӗлтерӗшлине аса илсе, аран ҫеҫ тытӑнса тӑма пултарчӗ, йӗркерех юлас та ҫак путсӗре йӗркерен кӑларас тесе, питне-янахне аллипе хытӑ пусса сӑтӑркаларӗ, урисене те чӗркуҫҫи ыратмалӑхах урайне пусрӗ.
4 // Иван Лисаев. И. И. Лисаев. Тивӗҫ: роман. Иккӗмӗш кӗнеке — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1989. — 351 с.
«Кавал вӑййи» уява Вӑрмар район пуҫлӑхӗ Ю.Иванов, Кавал ял тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗ А.Николаев, «Вӑрмарсен Шупашкарти ентешлӗхӗн» президенчӗ И.Аверьянов, райадминистраци пуҫлӑхӗн пӗрремӗш заместителӗ — Вӑрмар район администрацийӗн ӗҫӗсен управленийӗн управляющийӗ В.Александров, Вӑрмар район депутачӗсен Пухӑвӗн депутачӗ А.Веселовский те ҫитсе курчӗҫ, саламлӑ сӑмахсем каларӗҫ, уяв йӗркелӳҫисене сывлӑх сунса тав турӗҫ.
«Кавал вӑййи» ҫирӗп йӑлана кӗрессе шанаҫҫӗ // Т.ДОРОФЕЕВА-МИРО. http://gazeta1931.ru/gazeta/9750-kaval-v ... se-shanacc
Церемоние боецсен тӑванӗсемпе ҫывӑх ҫыннисем, преподавательсемпе колледжра вӗренекенсем, ҫавӑн пекех хисеплӗ хӑнасем хутшӑннӑ, вӗсен хушшинче район администрацийӗн пуҫлӑхӗн социаллӑ ыйтусемпе тата кадрсемпе ӗҫлекен ҫумӗ Алексей Данилов, районти ҫар комиссарӗ Салават Абдуллин, «Защитники Отечества» фондӑн социаллӑ координаторӗ Рамиль Мухтасимов, Афганистанри вӑрҫӑ тытӑҫӑвӗн ветеранӗ Анатолий Кожаев пулнӑ.
Пишпӳлекре пуҫне хунӑ СВО боецӗсене асӑнса мемориал плитисем уҫнӑ // Марина Иванова. https://sutasul.ru/articles/nikam-ta-nim ... -n-3757094
Хӗрарӑм, ку ытам ӑшшине чылайранпа кӗтсе ӗшеннӗскер, ютшӑннӑ хӳтте лекнӗ-лекмен ним аваннипе аванмаррине те ӑнкарма-тӑнкарма ӗлкӗреймерӗ-ха, самантран тин, ҫурма хӑюлланнӑ тута хӑй тути таврашӗнче сӗмсӗррӗн йӑшӑлтатма тапратсан, темле кӑрт-карттӑн, сисӗнчӗклӗн ҫӳҫенсе илчӗ те — кӗлетки сулӑмӗпе кӑлт! тӗкрӗ вӗтеленчӗк этеме кӑкӑрӗнчен; лешӗ, унашкал-кунашкал тӗв туманскер, лӗпсӗр-р анса ларчӗ вут-шанкӑ купи ҫине.
10 // Хветӗр Агивер. Агивер Ф.Г. Сар ачапа сарӑ хӗр: Повесть. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1980. — 256 с.
Саламлакансем татах та пулчӗҫ, И.Я.Яковлев ячӗллӗ ЧППУ проректорӗ Валерий Алексеев, И.Н.Ульянов ячӗллӗ ЧПУ профессорӗ Владимир Васильев, Раҫҫей художество академийӗн член-корреспонденчӗ, Раҫҫей Федерацийӗн тава тивӗҫлӗ тата Чӑваш халӑх художникӗ Анатолий Рыбкин, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн директорӗ Юрий Исаев, Чӑваш Ен Художниксен союзӗн председателӗн ҫумӗ Андрей Анохин тата ыттисем те.
Аннесен куҫҫулӗ юхнӑ чух чулсем те йӗреҫҫӗ // Римма ПРОКОПЬЕВА. «Хыпар», 2015.04.30, 76-77№
«Каҫал ен» хаҫат парнисене ҫӗнсе илессишӗн йӗркеленӗ ҫулленхи ӑмӑртӑва ирттерме пулӑшакансене: «Кӗтне» физкультурӑпа спорт комплексӗн, Хирти Явӑш тӗп шкулӗн, райпо коллективӗсене, Элпуҫ ял тӑрӑхӗн культура ӗҫченӗсене, спонсорсене — Комсомольски муниципалитет округӗн депутатсен Пухӑвӗн депутачӗсене Ремис Мансурова, Василий Кокарева, «Надежда» суту-илӳ ҫурчӗн ертӳҫине Надежда Красновӑна чӗререн тав тӑватпӑр.
Старта тӑрса, хӑвӑрт чупса хаҫат парниллӗ пулчӗҫ // А.ЕФРЕМОВА. http://kasalen.ru/2022/10/11/%d1%81%d1%8 ... -%d0%bf-2/
Ула Тимӗр, шалкӑм ҫапнӑ пек хытса, халь-халь сиксе тухса кусса каясла куҫне сылтӑмалла сиктерчӗ — инҫех те мар, лапамлӑ вырӑнта, ӗнчӗ ҫӳҫеллӗ чатӑр айӗнче, акӑш-макӑш кӗмсӗркке, хыҫлӑ кӑнттам пукан ҫинче, хӗрлӗ шӑна кӑмпине аса илтерекен, Турӑ ҫинелле хаяррӑн чалӑштарнӑ шӗл кӑвар куҫлӑ, вун виҫӗ йӳплӗ, шӗвӗр вӗҫлӗ армак-чармак мӑйракаллӑ, лӑпсӑр-лӑпсӑр сӑсар ҫӑмлӑ, элттем-шелттем хапи-масиллӗ сехре хӑпартмӑш ларать.
Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта // Василий Сипет. Сипет В. Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта: повесть. — Шупашкар, «Пегас» издательство ҫурчӗ, 2017. — 196 с.
73 ӳкерчӗкре кӑтартнӑ япала положенийӗн тӗрлӗ тӗслӗхӗсене сӑнаса, эпир япала хӑйӗн малтанхи положенине тавӑрӑннине куратпӑр, урӑхла каласан, япалана темӗн майлӑ та куҫарнӑ чух унӑн йывӑрӑш центрӗ урлӑ каякан вертикаль опора лаптӑкӗнчен тухмасть пулсан, вара равновеси пур чух та ҫирӗп пулать; япалана куҫарнӑ чух йывӑрӑш центрӗ урлӑ каякан вертикаль опора лаптӑкӗн тулашӗнчен каять пулсан, вара равновеси пӑсӑлать.
2. Япала йывӑрӑшӗн центрӗ // А.И. Иванов, Николай Степанов. Соколов И. И. Физика курсӗ. 1-мӗш пайӗ: Механика: вӑтам шкулӑн 8-мӗш класӗ валли / И. И. Соколов ; А. И. Ивановпа Н. С. Степанов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑвашгосиздат, 1942. — 196 с.
Вӗсенчен паллӑраххисем: В. Алагерӗн «Ҫул юппинче», Л. Агаковӑн «Юманлӑхра ҫапла пулнӑ», А. Артемьевӑн «Алтӑр ҫӑлтӑр», В. Алендейӗн «Ушкӑн-ушкӑн пӗлӗт иртет», «Ферма хӗрӗ», «Пилеш пӑхма пит хитре», В. Садайӑн «Туссем каллех пӗрле», «Ҫирӗклӗ кӳлӗри тӑват-пилӗк кун», Тихӑн Петӗрккин «Ҫӗнелнӗ тымар», Ю. Скворцовӑн «Уках хурӑнӗ», «Хӗрлӗ мӑкӑнь», В. Ухлин «Альтук», К. Петровӑн «Ҫӗкленӳ», В. Бурнаевскин «Хӑнтӑрча таврашӗнче».
Аслӑ тӗллевпе ӑсталӑхшӑн // Александр Алга. «Тӑван Атӑл». — 1962, 3№ — 3–11 с.
Ноябрьте ҫеҫ Патӑрьелӗнчи Владимирпа Антонина Илюткинсем, Тӑрӑнти Иванпа Алевтина Красновсем, Шӑнкӑртамри Миннереиспа Миндания Хафизовсем, Ринатпа Гузелия Халитовсем, Шӑхаль Выселкинчи Федорпа Анастасия Пироговсем, Треньелӗнчи Федорпа Лидия Муськинсем, Тури Чакӑри Галинӑпа Николай Едривановсем, Алманчӑри Николайпа Светлана Михеевсем, Кӗҫӗн Патӑрьелӗнчи Леонидпа Елизавета Илюткинсем мӑшӑрланни 50 ҫул ҫитет.
Ылтӑн, изумруд, тимӗр туйсемпе саламлӗҫ // Патӑрьел тӑрӑхӗ. https://avangard-21.ru/gazeta/51682-ylt- ... e-salaml-c
Ку критикӑлла реализм никӗсне Гоголь хӑйӗн «Иван Федорович Шпонька» тата «Иван Ивановичпа Иван Никифорович мӗнле вӑрҫса кайни ҫинчен» ятлӑ повеҫӗсенчех хунӑ, Петербург повеҫӗсенче вара ӑна тата тарӑнлатнӑ, вӑйлатнӑ, ҫӗнӗ темӑсемпе пуянлатнӑ, «Невски проспект» е «Шинель» повеҫре Петербург ӗҫ ӑҫта пулса иртнине кӑтартас тесе асӑннӑ хула ячӗ кӑна мар, Гоголь геройӗсем пурӑнакан социальнӑй атмосфера пулса тарать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ҫавӑн пекех Хӗрлӗҫыр ялӗнче пурӑнакансене паллӑ пулӑм ячӗпе Тикашри территори пайӗн пуҫлӑхӗ Валерий Нарсов, Вӑрмар муниципаллӑ округӗн культура аталанӑвӗн тата библиотека ӗҫӗсен центрӗн директорӗ Алена Саминова, Вӑрмар муниципаллӑ округӗн администрацийӗн строительствӑпа территорисен аталанӑвӗн управленийӗн строительствӑпа ҫул-йӗр хуҫалӑхӗн пайӗн начальникӗн заместителӗ Екатерина Иванова ӑшшӑн саламланӑ.
Вӑрмар округӗнче харӑсах икӗ ҫӗнӗ клуб уҫӑлнӑ // Ирина ДАНИЛОВА. http://gazeta1931.ru/gazeta/11765-v-rmar ... klub-uc-ln
Хӑйӗн кӗске сӑмахӗнче Микула пухӑннисене Раҫҫейри лару-тӑрупа паллаштарать, рабочисемпе чухӑн хресченсене пусмӑрта усракан мул хуҫисен влаҫӗ арканни ҫинчен, ҫӗршывра Совет правительстви туса хуни, халӑх комиссарӗсен председателӗ пулма Ленин юлташа суйласа лартни ҫинчен каласа парать, ҫӗнӗ правительство ӗҫҫыннисем валли кӑларнӑ малтанхи декретсемпе паллаштарать, ҫӗр кӗҫех сухаҫӑсен аллине куҫасса хыпарлать.
«Ӗмӗр сакки сарлака» романпа унан авторӗ // Николай Григорьев. Мранька Н.Ф. Ӗмӗр сакки сарлака. Роман. 1-мӗш том. Виҫҫӗмӗш кӑларӑм. Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1989. — 592 с.
«Коммунизм ялавӗ» хаҫатӑн кӑҫалхи номерӗсенчен хӑшпӗр тӗслӗхсем илсе пӑхар-ха: сварочнӑй цех, зуборезнӑй участок, стержневой участок, плавильнӑй участок, сварочнӑй цех, типовой программа, башеннӑй кран, гусеничнӑй кран, котлотурбиннӑй цех, модульнӑй участок, заготовительнӑй цех, камбольнӑй производство, фигурнӑй кирпӗч, абразивнӑй завод, Московски район, Калинински район, Ленински район, Московски кӗпер т. ыт. те.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.