Çĕннисем
Чернышевский буржуалла демократи мӗн тери ансӑр юхӑм пулнине, унӑн хӑравҫӑлӑхне, ултавлӑхне ҫивӗччӗн критикленӗ, капитализм вӑхӑтӗнче пурлӑх тӗрӗс мар пайланса тӑнине, ӗҫҫыннисене тӳсме ҫук хытӑ эксплуатацилесе пурӑннине критикленӗ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Тӗнче материрен пулнӑ, тӗнче материллӗ тесе вӗрентсе, вӑл идеалистла теорисене ним хӗрхенмесӗр аркатнӑ, Гегель философийӗн абстракцилле положенийӗсене тӑрӑ шыв ҫине кӑларнӑ, вӗсем пурнӑҫран уйрӑлса тӑнине яр-уҫҫӑн кӑтартса панӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Вӑл каланӑ тӑрӑх, чӑн пурнӑҫа (действительность) тӗпчесе пӗлес ҫӗрте опытпа практика ӗҫӗ татса паракан вырӑн йышӑнса тӑраҫҫӗ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
«Антрологический принцип в философии» ятлӑ произведенийӗнче Чернышевский ҫутҫанталӑкпа этем ҫинчен материалистла ҫырса панӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Хӑйӗн философилле шухӑшӗсем тӗлӗшпе вӑл, Ленин каларӗшле, «вырӑссен чӑннипех те пӗртен-пӗр аслӑ писателӗ пулнӑ, вӑл 50-мӗш ҫулсенчен пуҫласа 88-мӗш ҫула ҫитичченех пӗр-пӗтӗм философилле материализмӑн шайӗнче тӑнӑ», неокантианецсен, позитивистсен, махистсен тата ытти пӑтранчӑк пуҫлӑ ассӑр-тӗссӗр этемсен анкӑ-минкӗ шухӑшӗсене хирӗҫ кӗрешнӗ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Чернышевский вырӑссен материалистла философине малалла аталантарнӑ, ӑна ҫӗнӗ те ҫӳллӗ сыпӑка ҫӗкленӗ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Вӑл тата революционер-демократ пулнӑ, вӑл хӑй пурӑннӑ саманари мӗнпур политикӑлла событисем ҫине хӑйӗн шухӑшӗсен витӗмне революци майлӑ сарма пултарнӑ, цензурӑн тем тӗрлӗ чӑрмавӗсем витӗр — хресченсен революци идейине, мӗнпур кивӗ влаҫне массӑсен кӗрешӗвӗ сирпӗтсе антарас идейӑна малалла илсе пынӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Анчах Чернышевский социалист-утопист ҫеҫ мар.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
«Чернышевский социалист-утопист пулнӑ, вӑл социализм патне ҫурма феодалла, хресченле кивӗ община урлӑ куҫма ӗмӗтленнӗ, социализма пурнӑҫа кӗртмелли пурлӑх условийӗсене тата обществӑлла вӑя капитализм аталанни кӑна, пролетариат кӑна туса хатӗрлеме пултарнине вӑл 60-мӗш ҫулсенче курман тата курма та пултарайман.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Ҫакна асра тытса, В. И. Ленин ҫапла ҫырнӑ:
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Ҫапах та патша Российинчи обществӑпа экономикӑн кая юлнӑ условисенче Чернышевский наукӑлла социализм шайне ҫити ҫӗкленме пултарайман.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Чернышевский урӑхла каланӑ: социализма куҫма халӑх революцийӗ урлӑ ҫеҫ пулать, тенӗ вӑл.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Утопистла социалистсем социализма мирлӗ майсемпех куҫма пулать тесе вӗрентнӗ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Ҫав вӑхӑтра Хӗвеланӑҫра пулнӑ утопистла социализмӑн представителӗсемпе танлаштарсан, вырӑс социалисчӗ, революционер-демократ — Н. Г. Чернышевский вӗсенчен нумай малта тӑнӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Российӑра революци пулассине, хӑйӗн социалистла идеалӗсем пурнӑҫа кӗрессине Чернышевский чӗререн ӗненсе пурӑннӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Чернышевский политикӑпа экономика ыйтӑвӗсене, философие, литературӑпа эстетикӑна, историе, естествознани наукисене лайӑх пӗлнӗ, наукӑсенче кашнинчех ҫӗнӗ шухӑшсем каланӑ, вӑл хӑюллӑ новатор, революционер-мыслитель, материалист пулнӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Тӑван ҫӗршыв кун-ҫулӗшӗн, халӑх интересӗшӗн кӗрешни ӑна революцилле демократин чи витӗмлӗ, чи ӑслӑ ҫулпуҫӗсенчен пӗри туса хунӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Унӑн ырӑ та ҫутӑ сӑнарӗ халӑх ӑс-тӑнне ӗмӗр манми кӗрсе юлнӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Чернышевский, пурнӑҫӗ малтан пуҫласа вӗҫне ҫитичченех вӑл тӑван халӑхшӑн чун-чӗререн тӑрӑшнине, ӑна ирӗке кӑларассишӗн пӗтӗм вӑйпа кӗрешнине кӑтартса парать.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.
Ҫак паллӑ писатель ҫырнӑ тӑрӑх, Чернышевский хӑйӗн тӗп шухӑшӗсем тӗлӗшпе революционер пулнипех юлнӑ, унӑн ку енӗпе кӗрешмелли меслечӗсем те малтанхи меслетсемех пулнӑ.
«Мӗн тумалла?» роман ҫинчен // Николай Сандров, Владимир Садай. Чернышевский, Николай Гаврилович. Мӗн тумалла?: роман; вырӑсларан Николай Сандров, Владимир Садай куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1957. — 485–495 с.