Çĕннисем
Пӗлтерессе вара вутлӑх сӑмах, контекста шута илсен, вут чӗртмелли хатӗре — ҫулу таврашне е шӑрпӑка пӗлтернӗ пулмалла.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Тӗслӗхсен фонетика форми ку терминпа анатри чӑвашсем те, турисем те усӑ курнине ҫирӗплетет.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
«Сан тет, вотлӑх пор-и, тет, чӗлӗм тортас килет».
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Акӑ унти тӗслӗхсем: «Ни вутлӑхӗ, ни вутти ҫук».
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Халӗ вӑл калаҫура тӗл пулмасть, анчах Н. И. Ашмарин словарӗнче ку терминӑн йӗрӗсем ӳкерӗнсе юлнӑ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Каярахпа, чӑваш чӗлхинче вӑл вутлӑх (анатри) тата вотлӑх (тури) пулса тӑнӑ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Пӗтӗмӗшле тӗрӗк форми отлук пулнӑ пулсан, пӑлхар (авалхи чӑваш) чӗлхинче вӑл сӑмах форми ватлук пулмалла пулнӑ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Тӗрӗссипе вара кунта вӑрӑммӑн илтӗнекен сасӑ (е гемината) ҫук, хупӑ сасӑ вӑйлӑнрах каланать кӑна.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Чӑваш ҫырулӑхӗнче, пачах урӑхла, уҫӑ сасӑсем хушшинчи хупӑ сасӑ янравлӑхне пӗр саспаллипе (сӑмахран, утар), хупӑ сасӑ янравсӑрлӑхне икӗ саспаллипе палӑртаҫҫӗ (сӑмахран, уттар).
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Ун пек вӑйлӑ сасӑсем вара йӗкӗр сасӑсенчен — теминатӑсенчен пулса кайнӑ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Ҫакна асра тытас пулать: алтай тата хакас чӗлхисенче орфографире йышӑннӑ йӗркепе уҫӑ саспаллисем хушшинче пӗр хупӑ саспалли ҫырни сасса вӑйлӑн каланине пӗлтерет.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Анчах кунта та фонетика процесӗсене шута илни малтан ҫав моделех пулнине кӑтартать: от-лык — от-тук — отук.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Алтай чӗлхинчи отык «ҫулу», отык таш «вутчуль», хакас чӗлхинчи отых «ҫулу», отых тас «вутчуль» ҫиелтен пӑхсан, сӑмах пулӑвӗ тӗлӗшӗнчен урӑхларах пек.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Кавказри тӗрек чӗлхисенче ку сӑмах вутчульне пӗлтерекен термин пайӗ пулса тӑрать, танл.: кумык отлукъташ, карачай-балкар отлукъ таш, нухай отлык тас.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Тутар чӗлхин нукрат калаҫавӗнчи утлык сӑмахӑн та пӗлтерӗшӗ ҫавах.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Казак чӗлхинче унӑн пӗлтерӗшӗ ҫӗнелсе улшӑннӑ: оттык «шӑрпӑк» (вырӑсла: «спички».
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Хальхи тӗрӗк чӗлхисенчен хӑшпӗрисенче, сӑмахран каракалпак, нухай, кӑркӑс, тува чӗлхисенче, ку сӑмах «ҫулу» (вырӑсла: «огниво»), пӗлтерӗшпе сыхланса юлнӑ.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Вӑл авалхи тӗрӗк чӗлхинчех тухӑҫлӑ пулнӑ, танл.: отлуг «вутлӑ» («Древнетюркский словарь». Л., 1969, с. 374).
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Иккӗмӗш пайӗ — сасӑ тӗлӗшӗнчен нумай вариантлӑ аффикс -лык/-лик/-лук/-люк/лыг т. ыт. те.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.
Унӑн малти пайӗ вот тӗрӗк чӗлхисенчи от «вут» сӑмахпа пӗр килет.
Манӑҫа тухнӑ авалхи терминсем ҫинчен // И. Г. Добродомов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 132–135 с.