Çĕннисем
Гоголь ӳкерсе кӑтартнӑ Петербург вӑл — чухӑн чиновниксен, тӗрлӗ ӑстаҫӑсен, вак ҫынсен тӗксӗм хули, вӑл пӗрре те ялкӑшса тӑракан чаплӑ Невски проспект пек мар.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Тепӗр художник ашшӗ, хӑрушӑ портрет ӳкернӗскер, хула тулашӗнче, Коломнӑра пурӑннӑ («ку вӑл столица та, провинци те мар; Коломна урамӗсене кӗрсенех ҫыннӑн мӗнпур ҫамрӑк ӗмӗчӗсем сӳнсе ларнӑ пек пулаҫҫӗ. Кунта пуласлӑх ҫук, кунта шӑплӑх кӑна, столица юхӑмӗнчен ларса юлнӑ юшкӑн кӑна»).
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Чарков художник ҫеҫ Васильевски утравӑн аякри вунпиллӗкмӗш линине вырнаҫнӑ, мӗншӗн тесен Художество Академийӗ юнашарах пулнӑран художниксем кунта хваттер тупма тӑрӑшнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Мӗнле кӑна халӑх пурӑнмасть кунта: мӗн чухлӗ кухарка, мӗн чухлӗ поляк! пирӗн пек чиновниксем вара йытӑ кӗтӗвӗ чухлех, пӗрин ҫинче тепри лараҫҫӗ».
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
«Эккей машина!
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ковалев майор Сеннӑй площадь ҫывӑхӗнче пурӑнать («манӑн хваттер Садовӑй урамра»), Иван Яковлевич цирульник Вознесенски проспектра пурӑнать, Поприщин та ҫак вырӑнсенчех ҫӳрет, вӑл Зверков пӳрчӗ патне ҫитсе тухса унтан тӗлӗнсе тӑрать: «Ку ҫурта пӗлетӗп, ку Зверков ҫурчӗ», терӗм хам ӑшӑмра.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ку пӳртре пуринчен ытларах купецсем, приказчиксем, вак чиновниксем пурӑннӑ Гоголь хӑйӗн повеҫӗсенче ҫак района ҫырса кӑтартнӑ та ӗнтӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
1830 ҫулта Гоголь хваттерӗ Петербургӑн мещенле-чиновникле кварталӗнче, Горохӑвӑйпа Мещански урамсенчен инҫех мар, Кокушкин кӗперӗ патӗнче, Зверков пӳртӗнче пулнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Служба вӑхӑтӗнче курни-илтнине Гоголь чиновникла Петербургпа паллаштаракан «Невски проспект», «Шинель», «Ухмаха ернӗ ҫын ҫырса пынисем» ятлӑ повеҫӗсенче пӗтӗмлетсе кӑтартса парать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ку чӗре патне пыман службӑра вӑл нумаях тӑмасть, 1831 ҫулта дворянсен Патриотически институтне истори преподавателӗ пулса ӗҫлеме куҫать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Кӗске вӑхӑтлӑха ют ҫӗршывсене кайса ҫӳренӗ хыҫҫӑн 1829 ҫулта Гоголь государство хуҫалӑх департаментне службӑна кӗрет, часах удел департаментне ӗҫлеме куҫать, виҫӗ уйӑхран вара столоначальник пулӑшаканӗ пулса тӑрать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Петер6ургра кӑшт пурӑннӑ хыҫҫӑнах, 1829 ҫулхи апрелӗн 30-мӗшӗнче, писатель хӑйӗн амӑшӗ патне ҫырнӑ ҫырӑвӗнче хулана кайран повеҫсенче тӗл пулакан сӑмахсемпе характеристика парать: «Кунта пур ҫӗрте те шӑп, халӑх ним ҫинчен те шутламасть, кашни утӑмрах служащисемпе вырӑнта тӑракан ҫынсем тӗл пулаҫҫӗ, вӗсем пурте хӑйсен департаменчӗсемпе коллегийӗсем ҫинчен калаҫаҫҫӗ, нимле хавхалану та ҫук, пурте ӗмӗре куллен-кунхи ӑҫти-ҫук ӗҫсемпе ирттереҫҫӗ».
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Паллах, повеҫсене хӑй курнӑ тӑрӑх кӑна ҫырнӑ тени тӗрӗс мар пулнӑ пулӗччӗ, анчах хӑй курни-илтни Гоголе Петербург пурнӑҫӗн деталӗсене, хула пейзажне лайӑхрах ҫырса пама нумай пулӑшнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Петербург ӑна сивӗ кӑмӑлпа кӗтсе илет.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
1828 ҫул вӗҫӗнче Гоголь провинци шӑплӑхӗнчен Петербурга пырса кӗрет.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Кунпа пӗрлех ҫакна калас пулать: Петербург повеҫӗсем Н. В. Гоголӗн хӑйӗн пурнӑҫӗпе те таччӑн ҫыхӑнса тӑраҫҫӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Хула картинине витӗмлӗ сӑнани, чиншӑн ҫеҫ ҫунакан бюрократие вӑйлӑ кӑтартса пани, вак ҫынсене ним вырӑнне те хуманнине витӗр курса, пурнӑҫри хирӗҫӳсене туйса тӑни пӗтӗмпех Гоголь обществӑллӑ пурнӑҫ условийӗсене лайӑх пӗлни ҫинчен калать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ку критикӑлла реализм никӗсне Гоголь хӑйӗн «Иван Федорович Шпонька» тата «Иван Ивановичпа Иван Никифорович мӗнле вӑрҫса кайни ҫинчен» ятлӑ повеҫӗсенчех хунӑ, Петербург повеҫӗсенче вара ӑна тата тарӑнлатнӑ, вӑйлатнӑ, ҫӗнӗ темӑсемпе пуянлатнӑ, «Невски проспект» е «Шинель» повеҫре Петербург ӗҫ ӑҫта пулса иртнине кӑтартас тесе асӑннӑ хула ячӗ кӑна мар, Гоголь геройӗсем пурӑнакан социальнӑй атмосфера пулса тарать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Петербург повеҫӗсенче писатель пурнӑҫа тӗрлӗ енчен тата тӗплӗрех сӑнать, вӑл ку повеҫсенче ҫӗнӗ социальнӑй ыйтусем лартать, «Гоголь тунӑ паха ӗҫ ҫакӑ пулса тӑрать, — тенӗ Чернышевский, — вырӑс литературинче вӑл чи малтан содержанишӗн тӑрӑшнине, питӗ кирлӗ енне — критикӑлла реализм еннелле туртӑннине кӑтартса пачӗ».
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Турӑҫӑм, мӗнле хӑватлӑ поэзи тупрӗ вӑл унта!»
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.