Çĕннисем
Ҫавӑнпа та Чернышевский Гоголь гуманизмӗ тулли гуманизм мар тесе кӑтартса панӑ: «Гоголь «Шинель» повеҫре «Акакий Акакиевич ҫинчен мӗнпур чӑнлӑха калама хӑяйман», — тенӗ вӑл.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Вӑл вӑйсӑр, вӑл никама та хирӗҫ тӑраймасть.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Гоголь, унӑн чухӑн та кичем пурнӑҫне ҫырса парса, ӑна хӗрхенсе тӑрать, хӑйӗн кӑмӑлӗ ун енче пулнине пӗрре те пытармасть, анчах Акакий Акакиевича хӑйӗн тивӗҫлӗхне ҫухатнӑ мӗскӗн ҫын пек, шинель ҫинчен ҫеҫ ӗмӗтленме пултаракан ҫын пек туса кӑтартать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Е «Шинель» повеҫри Акакий Акакиевич Башмачкина илер.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Эсӗ нуль ҫеҫ вӗт, урӑх нимӗн те мар. Санӑн пӗр пус укҫа та ҫук-ҫке».
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
«Ну, пӑх-ха хӑвӑн ҫине, — теҫҫӗ Поприщина, — шухӑшласа ил, мӗнех эсӗ?
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Вӑл хӑйне никам та ҫын вырӑнне хуманнине кашни минутрах туйса тӑрать, ку вара ун кӑмӑлне тата ытларах хуҫать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Унӑн нимле права та ҫук, вӑл чухӑн, вӑл нимӗн ҫинчен те ӗмӗтленме пултараймасть, ӗмӗтленсен те ку ӗмӗте пурнӑҫлама май ҫук.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ҫак ранга, чина, укҫапа влаҫа юратакансенчен тӑракан общество тӗпӗнче эпир пурин мӑшкӑлне те тӳсекен пӗчӗк чиновнике куратпӑр.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Гоголь хӑй аса илнӗ тӑрӑх, ку типсене сӑнласа кӑтартнӑ пирки Пушкин ҫапла каланӑ пулнӑ: «пурнӑҫри йӗрӗнчӗк япалана ҫакӑн пек ӳкерсе кӑтартакан, айван ҫыннӑн айванлӑхне ҫакӑн пек куҫа курӑнмалла кӑтартса паракан писатель пулмаллаччӗ-ха; кунта ахаль чухне куҫа курӑнман ӑҫти-ҫук япала та пурне те шултран курӑнать», тенӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Вӗсем пур ҫӗрте те малта, пурне те пӑхӑнтарса кӑна тӑраҫҫӗ, хӑйсене чаплӑн тытаҫҫӗ, ҫав вӑхӑтрах вӗсем пушӑ пурнӑҫпа пурӑнаҫҫӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Пирогов поручик, Ковалев майор, Чертокуцкий ҫӗр улпучӗ — вӗсем пурте дворянла-бюрократиллӗ обществӑн Гоголь кураймасӑр пурӑннӑ представителӗсем пулса тӑраҫҫӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Гоголь столицӑра илемлӗ Невски проспекта ҫеҫ мар, ун тӑрӑх вӗҫӗмсӗр чаплӑ каретӑсем, вӗҫкӗнле тумланнӑ ҫынсен ушкӑнӗсем иртнине ҫеҫ мар, унпа юнашар чухӑнсем пурӑнакан тӗттӗм урамсене, «пӗчӗк ҫынсем» ҫав тери асапланса пурӑннине, вӗсене Ковалевсемпе Пироговсем таптаса тӑнине, чинлӑ тата укҫаллӑ ҫынсем аскӑн пурнӑҫпа пурӑннине те курма пултарнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ку повеҫсенче писателӗн реализмла маҫтерлӑхӗ ҫӗнӗ пусӑма хӑпарать, вӑл, хула художникӗ пулса, столицӑри социальнӑй контрастсене лайӑх уҫса парать, капитализмла хулан ҫиелти илемӗ суя япала кӑна пулса тӑнине кӑтартать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Петербург повеҫӗсенче Гоголь «Диканька ҫывӑхӗнчи хуторта ирттернӗ каҫсенчи» фольклор идиллийӗнчен нумай аякка кайнӑ, вӗсенче писатель ун чухнехи вырӑс пурнӑҫне критикӑлла реализм позицийӗнчен пырса сӑнласа кӑтартнӑ, унӑн социальнӑй условийӗсене тӗплӗ тишкернӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Этем тӳсмелле мар ултавлӑ пурнӑҫпа юнашар Пискарев пек ӗмӗтпе пурӑнакан идеалистсене, Пироговпа Ковалевсен тӗнчи пырса ҫапсанах тӗп пулакан вӑйсӑр Поприщинсемпе Башмачкинсене ҫеҫ ӳкерсе панӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ирсӗр тӗнчене, «Невски проспектри» пек пуян та сӗмсӗр Пироговсене хирӗҫ Гоголь мӗскӗн те вӑйсӑр Поприщинсене, Башмачкинсене ҫеҫ кӑларса тӑратма пултарнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ку вӑл Петербург повеҫӗсенче те аванах сисӗнсе тӑрать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ҫавӑнпа та ун пултарулӑхӗ те иккӗлле пулса пырать — кив тӗнчене критикленӗ ҫӗрте, ун ҫӑпан-юханӗсене кӑтартнӑ ҫӗрте вӑл калама ҫук вӑйлӑ, ҫав вӑхӑтрах лайӑххине ҫирӗплетнӗ ҫӗрте, усала хирӗҫ лайӑххине кӑларса тӑратнӑ ҫӗрте те самаях вӑйсӑр.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Пӗр енчен вӑл пурнӑҫа тӗрӗс ҫутатса парать, пуҫ пулса тӑракан классем ҫинчен куҫкӗретӗнех тӗрӗс сӑмах калать, дворянсен обществин хирӗҫӗвӗсене тӑрӑ шыв ҫине кӑларать, тепӗр енчен ку обществӑна революцилле майпа улӑштарма кирлине ӑнланса илме пултараймасть.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.