Çĕннисем
Ку повеҫре Гоголь, Ковалев майорӑн сӑмса ҫухалнӑ пек туса кӑтартса, бюрократи стройӗн представителӗсенчен, хӑйсене ҫеҫ юратакан, халӑха ним вырӑнне те хуман, карьерӑшӑн ҫунакан чиновниксенчен каҫса кайсах кулать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Кунсӑр пуҫне Гоголь текста цензура хушнӑ тӑрӑх та чылай улӑштарнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ҫапла, вӑл Ковалев кондитерскине кӗнӗ пирки, штабс-офицерша Подточинӑпа тата ун хӗрӗпе тӗл пулнӑ, Иван тарҫипе калаҫнӑ пирки хушнӑ, унччен повеҫре ку вырӑнсем пулман.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
1842 ҫулта хӑйӗн сочиненийӗсен пуххине кӗртнӗ чухне Гоголь «Сӑмса» повесть вӗҫне татах улӑштарнӑ, ӑна хушса ҫырнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Малтан Ковалев майорӑн сӑмса ҫухалнине тӗлӗкре пулнӑ пек кӑтартнӑ пулнӑ, «Совеременникра» пичетленӗ чухне вӑл ку вырӑна кӑларса пӑрахнӑ, повеҫӗн сатирӑллӑ енне нумай вӑйлатнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Повеҫӗн малтанхи вариантне улӑштарнӑ чухне Гоголь ун вӗҫне пӗтӗмпех ҫӗнӗрен ҫырнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Пушкин повеҫе пичетленӗ чухне вулакансене асӑрхаттарнинче ҫапла ҫырнӑ: «Н. В. Гоголь нумай вӑхӑт хушши ҫак шӳтлӗ япалана пичетлеттерме килӗшмесӗр тӑчӗ; анчах эпир унта фантастикӑлла, хаваслӑ, оригиналлӑ, кӗтмен япала нумай тӗл пултӑмӑр, хамӑр савӑннӑ пекех вулакана савӑнтарас тесе, ӑна пичетлесе кӑларма ӳкӗтлерӗмӗр».
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Автор повеҫе чи малтан «Московский наблюдатель» журнала ярса панӑ пулнӑ, анчах журнал ӑна питӗ «путсӗр» те «ирсӗр» тесе пичетлеме килӗшмен, вара Гоголь нумай юсанӑ хыҫҫӑн повеҫне «Современника» панӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Гоголь ӑна 1833 ҫулта ҫырма пуҫласа 1835 ҫул вӗҫӗнче — 1836 ҫул пуҫламӑшӗнче кӑна пӗтернӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Повесть малтан 1836 ҫулта Пушкин кӑларса тӑнӑ «Современникӑн» виҫҫӗмӗш томӗнче пичетленнӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Сӑмса
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ҫапла, господасем, кичем ҫак ҫут тӗнчере…»
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Пискарев хата Пирогов, пӗри тупӑкра, тепри намӑс курнӑ хыҫҫӑн тата хӑйне хӗненӗ хыҫҫӑн та телейлӗн те кӑмӑллӑн ҫӳрет!..
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Мӗнле тӗлӗнтерет пире ҫак контраст!
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
— О, мӗнле тарӑн шухӑш пытанса тӑрать ҫак контрастра!
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
«Пискарев тата Пирогов — мӗнле контраст! — тесе ҫырнӑ Белинский.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Гоголь ҫак «ҫӑлтӑрсемпе хӗрессен» ирсӗр тӗнчине хӑватлӑн сӑнласа пама, мухтанчӑк Пирогова вулакансен куҫӗ умӗнче пур енчен те тӑрӑ шыв ҫине кӑларнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
«Сирӗн умӑрта вараланса пӗтнӗ ҫӗтӗк тумтир тӑхӑннӑ чухӑн художник тӑрать, вӑл ҫӑлтӑрсемпе хӗрессем, тӗрлӗрен советниксем хушшинче ҫухалса кайнӑ: художник вӗсем хушшинче тӗрткелешсе ҫӳрет, вӑл чаплӑ ҫынсен таврашӗнче курӑнмасть те, хӑй пике патне туртӑнать, вӗсем ӑна пике патне ҫывхарма памаҫҫӗ, вӗсем, ҫак хӗрессемпе ҫӑлтӑрсем, пике ҫине пӗр хавхаланусӑр, сиввӗн, хӑйсен ылтӑн табакеркисем ҫине пӑхнӑ пек пӑхаҫҫӗ…»
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Белинский Пискарев художник тӗлӗкне, таса чунлӑ ҫын пӗр пикене хытӑ юратса пӑрахса ӑна хӑйӗн идеалӗ вырӑнне хунине, анчах вӑл чунсӑр тата пуян ҫынсем патне ҫакланнине уйрӑммӑн палӑртнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Картина пӗр енче ниме хапсӑнман, ача пекех таса чунлӑ чухӑн художник тӑрать…»
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.