Çĕннисем
Сӑмахран, цензура «офицерсен пӗтӗм тӳмисене вӗҫертнӗ мундирӗсем» тенӗ сӑмахсене, «генерал, полковник тата майор пур тӳмисене те вӗҫертнӗ ӗнтӗ вӗсен ырӑ материнчен тунӑ подтяжкисем те курӑнаҫҫӗ, анчах офицер господасем аслисене хисеплесе виҫшер тӳмине кӑна вӗҫертнӗ» тенӗ вырӑна тата «ун пек каланӑшӑн ан ҫилленӗр те, селитер пекех вӑрӑм чӑпӑклӑ икӗ чӗлӗм пулнӑ» тенине хуратса хунӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ҫак повеҫри сатира, паллах, ун чухнехи цензурӑна кӑмӑла кайма пултарайман, вӑл унти чылай вырӑнсене «килӗшӳсӗр» тесе хуратса хунӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
«Кӳме» повеҫре Гоголь офицерсемпе провинцири дворянсен пурнӑҫне кулӑшла ӳкерсе кӑтартнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Генерал патӗнче апат ҫинӗ сценӑна «Вилӗ чунсенче» полицмейстер патӗнче апат ҫинӗ евӗр теме пулать, Б. хулине ҫырса кӑтартни «Вилӗ чунсенчи» VI сыпӑкри уезд хулине ҫырса кӑтартнӑ евӗр теме пулать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ҫакна каласа хӑвармалла: «Кӳмери» чылай вырӑнсем «Вилӗ чунсенчи» хӑш-пӗр сценӑсене аса илтереҫҫӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Гоголь повеҫне ҫак анекдот тӑрӑх ҫырнӑ тени тӗрӗс пулсан та, повесть хӑйӗн пӗлтерӗшӗпе анекдотран тӗпренех уйрӑлса тӑрать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Бавари посланникӗ ҫеҫ куншӑн ҫилленмеллипех ҫилленсе ун патне тек ура ярса пусман.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Тепӗр кунне вара хуҫа пуринчен те каҫару ыйтма кайнӑ, лешсем, ун йӑлине пӗлсе, пӗр вӑрҫмасӑрах каҫарнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Хӑнасем пыни ҫинчен хуҫа чылай ҫӗрле киле таврӑнсан ҫеҫ пӗлнӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Килте никам та пулман.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ҫак вӑхӑтра ун патне ҫӑлтӑрлӑ та лентӑллӑ хӑнасем пырса тулнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
«Вӑл (Виельгорский) пурне те манатчӗ, пӗррехинче хӑй патне Петербургри пӗтӗм дипломати корпусне хӑнана чӗннӗ те, ҫакӑн ҫинчен йӑлтах манса, клуба апат ҫиме тухса кайнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ку ӗҫ ҫинчен хӑйӗн асаилӗвӗсенче В. А. Соллогуб ҫапла ҫырса пӗлтерет:
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Тен, «Кӳме» сюжечӗ Гоголь паллакан ҫын, М. Ю. Виельгорский, пурнӑҫӗнче пулса иртнӗ анекдотла ӗҫпе ҫыхӑнса тӑрать пулӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Петербург повеҫӗсен мӗнпур циклӗнчен илсен, «Кӳме» провинци пурнӑҫне кӑтартса панипе уйрӑлса тӑрать.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Повеҫе автор 1835 ҫулта — 1836 ҫул пуҫлӑмӑшӗнче ҫырса пӗтернӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Чи малтан повесть 1836 ҫулта, Пушкин кӑларса тӑнӑ «Современникӑн» пӗрремӗш томӗнче пичетленсе тухнӑ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Кӳме
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Кунта хӑрушӑ портрета хутшӑнтармалла пулман… ростовщик та, аукцион та, ытти те кирлӗ пулман, вӗсем поэта хӑй пурнӑҫпа искусство ҫине ӗлӗкхи пек пӑхнӑран ҫеҫ кирлӗ пулса тухнӑ.»
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.
Ку шухӑша фантастикӑлла эрешсемсӗр, куллен-кунхи пурнӑҫа кӑтартса, тӳрех уҫса памалла пулнӑ: кун пек тунӑ пулсан, Гоголь хӑйӗн таланчӗпе питӗ чаплӑ произведени ҫырнӑ пулӗччӗ.
Н. В. Гоголь ҫырнӑ «Петербург повеҫӗсем» // Михаил Рубцов. Николай Гоголь. Повеҫсем; вырӑсларан Михаил Рубцов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1952. — 147–158 с.