Çĕннисем
Ҫакна та манмалла мар: чӗлхе ҫынна пӗр-пӗринпе калаҫма кӑна мар, шухӑшлама та кирлӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫын е халӑх тепӗр чӗлхепе ҫӑмӑллӑнах калаҫать пулсан, унпа вӑл кирек хӑҫан та, ҫав шутра ҫемьере те, усӑ курать пулсан, вӑл вара уншӑн чӑнах та тӑван чӗлхе пулса тӑрать.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
«Хальхи вӑхӑтра вырӑс чӗлхи ҫӗр-шыври халӑхсемшӗн иккӗмӗш тӑван чӗлхе пулса тӑчӗ» тенине те тӗрӗс ӑнланма пӗлес пулать.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Кӑшт-кашт вырӑсла калаҫнине иккӗмӗш тӑван чӗлхе теме ҫук.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Анчах та ӗмӗтре пулни пурнӑҫра пуррине пӗлтермест.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫавӑнпа пире вырӑс чӗлхине пӗлни ҫав тери кирлӗ, ӑна халӑх хушшинче ытларах сармалла тенине те ырламалла кӑна.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Юлашки ҫирӗм ҫул хушшинче 100 пине яхӑн ҫын республика тулашне тухса кайнӑ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫамрӑксем шкул пӗтернӗ хыҫҫӑн нумайӑшӗ ӗҫлеме ҫӗнӗ ҫӗре е тӗрлӗ промышленноҫ центрӗсене, стройкӑсене каяҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Хальхи ҫын ялта пурӑнать пулсан та, унӑн пурнӑҫӗ ялтах иртмест, вӑл час-часах хулана тухса ҫӳрет.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Иккӗмӗш тӑван чӗлхе тени калама ҫук лайӑх япала, вӑл пире ҫӑкӑр пекех кирлӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Час-часах ҫакӑн пек каланине илтме пулать: халӗ чӑвашсем те вырӑсла лайӑх пӗлеҫҫӗ, вырӑс чӗлхи вӗсемшӗн иккӗмӗш тӑван чӗлхе пулса тӑчӗ, ҫавӑнпа та чӑваш чӗлхине малалла аталантарасси ҫинчен мар, халӑх хушшинче ытларах вырӑс чӗлхине сарасси ҫинчен шутламалла, теҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫавӑнпа та тӑван чӗлхе ыйтӑвне пирӗн кӳршӗсем ҫапла лартаҫҫӗ, пирӗн те ҫавнашкалах лартас пулать тени тӗрӗс мар пулӗччӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫак халӑхсенчен хӑшӗ-пӗрин хӑйсен чӗлхипе ҫырулӑх та ҫук (агулсен, рутулсен, цахурсен, белуджисен), пӗрремӗш класран пуҫласах вӗсем урӑх чӗлхепе вӗренеҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ҫав вӑхӑтра хӑш-пӗр вак халӑхсем 1959 ҫулхи перепиҫ вӑхӑтӗнче тӑван чӗлхе вырӑнне харпӑр хӑй чӗлхине ҫакӑн чухлӗ кӑтартнӑ: агулсем 99,5%, рутулсем 99,9%, цахурсем 99%, тавасарансем 99,2% (кусем пурте Дагестанра пурӑнаҫҫӗ), белуджисем (Туркменире) 94,9%, ненецсем 85,7%, чукчасем 93,9%, коряксем 90,5%, нанайсем 8б,3%, эскимоссем 84%.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Ку ӗнтӗ мордва халӑхӗ вырӑссемпе хутӑш пурӑннӑран та, мордвасен пӗтӗмӗшле литература чӗлхи ҫуккинчен те тата ытти сӑлтавсенчен те килнӗ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Урӑхла каласан, пӗтӗм мордва халӑхӗн 20 проценчӗ ытларах вырӑс чӗлхи ҫине куҫнӑ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
1939 ҫулта ун пеккисен шучӗ пин ҫын пуҫне 110 ҫитнӗ, 1959 ҫулта 215 пулнӑ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
192б ҫулта хӑйне мордва тесе шутлакан кашни пин ҫынран 55-шӗ тӑван чӗлхе вырӑнне вырӑс чӗлхине кӑтартнӑ.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Акӑ пӗр-икӗ тӗслӗх илер.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.
Тӗрлӗ условисене пула ҫак процесс пур халӑхӑн та пӗрешкел хӑвӑртлӑхпа пымасть.
Чӑваш чӗлхи аталанӑвӗн хӑш-пӗр ыйтӑвӗсем // И. А. АНДРЕЕВ. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 88–92 с.