Çĕннисем
Ҫакна пӗр тӗслӗхпе кӑтартса парар-ха.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Анчах та изафет формипе те вырӑнлӑ усӑ курма пӗлмелле, вӑл та ӑнлава пур чухнех тӗрӗс палӑртма май памасть.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Пичетре ӗҫлекенсем вара, чӗлхеҫӗсен сӗнӗвне шута илмесӗр, хӑнӑхнӑ йӑлапа халӗ те малтанхи пекех йӑнӑш ҫыраҫҫӗ.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
-Ри, -ти, -чи пайлӑ сӑмахсемпе хаҫат-журнал чӗлхинче вырӑнсӑр усӑ курнине хӑйӗн пӗр статйинче И. П. Павлов та тӗрӗс тиркенӗччӗ.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Сӑмахӗ вара кунта ҫав ҫулталӑк хушшинче тумалли ӗҫсен планӗ ҫинчен пырать (ӑна иртнӗ ҫултах йышӑнса ҫирӗплетнӗ), апла пулсан ҫулталӑк (квартал, уйӑх) планӗ, смена норми (заданийӗ т. ыт. те) темелле, урӑхла каласан, кун пек чухне те изафет формипе усӑ курма кирлӗ.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Вӑл пӗр-пӗр ҫулталӑк хушшинче йышӑннӑ план тени пулать вӗт-ха.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Мӗне пӗлтерет-ши ҫулталӑкри план тени?
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Акӑ вырӑсла годовой (квартальный, месячный) план, сменная норма тенине те чӑвашла ҫулталӑкри (кварталти, уйӑхри) план, сменӑри норма тесе ҫырнине час-часах асӑрхама пулать.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Хаҫат-журналта ӗҫлекенсем изафет формине шута хумасӑр, -ри, -ти, -чи пайлӑ сӑмахсемпе вырӑнсӑр усӑ курас туртӑм юлашки вӑхӑтра чылаях вӑй илнине ытти йышши тӗслӗхсем те ҫирӗплетсе параҫҫӗ.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Тӗрӗссипе, ҫакӑн пек сӑмах майлашӑвӗсене те изафет формипе ҫеҫ каламалла: пир-авӑр комбиначӗн мотальщици, электроаппарат завочӗн рабочийӗ, агрегат завочӗн слесарӗ, университет преподавателӗсемпе студенчӗсем, обком работникӗсем, культура министерствин главнӑй бухгалтерӗ т. ыт. те, мӗншӗн тесен асӑннӑ ҫынсем ҫак учрежденисемпе предприятисене вӑхӑтлӑха пынӑскерсем мар, унта ялан ӗҫлекенскерсем.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Хаҫат-журналта пир-авӑр комбинатӗнчи мотальщица, электроаппарат заводӗнчи рабочи, агрегат заводӗнчи слесарь, университетри преподавательсемпе студентсем, обкомри работниксем, культура министерствинчи главнӑй бухгалтер, управленири аслӑ инженер (ҫак тӗслӗхсене эпир «Коммунизм ялавӗ» хаҫатӑн кӑҫалхи номерӗсенче асӑрхарӑмӑр) тесе ҫырни те маларах палӑртнӑ йышши йӑнӑшах шутланать.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Сӑмах май каласан, ялта, хулара, поселокра пурӑнакан ҫынсем ҫинчен ялти (хулари, поселокри) ҫынсем тени те чӗлхе законӗпе килӗшсе тӑмасть: унта вӑхӑтлӑха пынӑ ҫынсем ҫинчен кӑна ҫавӑн пек калама пулать; ялан пурӑнаканнисене палӑртма кун пек чухне те изафетлӑ сӑмах майлашӑвӗ ҫеҫ юрӑхлӑ: ял (хула, поселок) ҫыннисем.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Кунта та маларах асӑннӑ йӑнӑшах тунӑ: комбинатӑн партком пӗрре ҫеҫ, вӑл ҫак предприятин парторганизацийӗсене пурне те ертсе пырать, ҫавӑнпа та пир-авӑр комбиначӗн партком секретарӗ теме кирлӗ.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
«Шупашкарти пир-авӑр комбинатӗнчи партком секретарӗ», — тесе ҫырать «Коммунизм ялавӗ» (1978, мартӑн 16-мӗшӗ).
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Е тата ак ҫак тӗслӗхе сӑнаса пӑхар: 12-мӗш профтехучилищӗри парторганизаци секретарӗ («Коммунизм ялавӗ», 1978, июнӗн 23-мӗшӗ) -ри пайпа ку сӑмах майлашӑвӗнче те вырӑнсӑр усӑ курнӑ: профтехучилищӗн парторганизаци пӗрре ҫеҫ, вӑл пӗтӗм училищӗпе ҫыхӑннӑ, ҫавӑнпа профтехучилище парторганизацийӗ тени ҫеҫ тӗрӗс пулать (асӑрхӑр: хула парторганизацийӗ, институт парторганизацийӗ, Мускав парторганизацийӗ т. ыт. те).
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Анчах кун пек шикленме сӑлтавӗ ҫук: 2-мӗш номерлӗ сӑмахсем республика япала ятне ҫеҫ мар, республика больници сӑмах ҫаврӑнӑшне палӑртаҫҫӗ (2-мӗш номерлӗ республика больници).
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
— Капла больници мар, республики хӑй 2-мӗш номерлӗ пек пулса тухать-ҫке?»
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
«Апла пулсан республиканская больница № 2 тенине чӑвашла мӗнле каламалла-ха: 2-мӗш номерлӗ республика больници темелле-и?» — тесе хирӗҫлеме пӑхаҫҫӗ хаҫат-журналта ӗҫлекенсем.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Республика больници ҫинчен каласа, эпир вӑл ӑҫта вырнаҫнине мар, республикӑшӑн мӗнле пӗлтерӗшлине палӑртатпӑр, ҫавӑнпа та кун пек чухне изафет формипе ҫеҫ усӑ курма пулать: республика больници.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Илсе кӑтартнӑ тӗслӗхре -ри пайлӑ япала вырӑнне ҫеҫ (ҫав больница шӑпах пирӗн республика территорийӗнче иккенне) кӑтартма пултарать.
3 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.