Çĕннисем
Пуплев пайӗ терминӗ хӑй те ку чухнехи чӗлхе наукин шайӗпе килӗшсех тӑмасть: тӗрӗссипе эпир халӗ пуплев пайӗ текен ушкӑнсем пуплевпе мар, чӗлхепе ҫыхӑннӑ, чӗлхери сӑмахсен ушкӑнӗсем шутланаҫҫӗ.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Кунсӑр пуҫне вӗсем ытти пуплев пайӗсен ячӗсемпе те пӗрешкел мар, пӗр шайра тӑмаҫҫӗ: кусем икӗ сӑмахлӑ, теприсем вара пӗрер сӑмахлӑ (местоимени, наречи, глагол, союз т. ыт. те).
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Сӑмах майлашӑвӗ термин пирки каланӑ сӑлтавсем морфологире япала ячӗ, паллӑ ячӗ, хисеп ячӗ терминсене те тивеҫҫӗ: вӗсенчен те иикӗмӗшле терминсем тума кансӗр.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
(Сӑмах ҫумне сӑмах хушса пулнине асра тытса).
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Тен, хушӑм?
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
(Сӑмах майлашӑвӗ сӑмаха тепӗр сӑмах хушса сарнипе пулать).
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Тимухха Хӗветӗрӗн опытнех аса илме пулать: вӑл ӳкӗм, тайӑм, пулӑм тенӗ пек мӗншӗн сар глагола асра тытса сарӑм тес мар?
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫавӑнпа та, улӑштарасах тетпӗр пулсан, кирлине хамӑр чӗлхерех шырама тивет.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Инкеке тенӗ пек тата, ку терминӑн интернационаллӑ зквиваленчӗ те ҫук.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Вырӑс чӗлхинче ку термин кӗскерех пулнӑ пулсан, ӑна йышӑнма пулӗччӗ, анчах хальхи терминне вырӑс тӗпчевҫисем хӑйсем те тиркеҫҫӗ.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
«Япала ячӗпе пулакан сӑмах майлашӑвӗ» тенинех акӑ икӗ тӗрлӗ ӑнланма пулать: япала ячӗ тӗп компонент пулать (симӗс вӑрман), япала ячӗ пӑхӑнаканни пулать (вӑрмантан тух, вӑрмантан пуян).
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Чӑвашла вара ҫак ушкӑнсен ячӗсем пит вӑрӑмланса каяҫҫӗ (япала ячӗпе пулакан сӑмах майлашӑвӗ, глаголпа пулакан сӑмах майлашӑвӗ т. ыт. те), уҫӑмлах та пулса тухаймаҫҫӗ.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Вырӑсла ҫак ушкӑнсене палӑртма йывӑр мар: именное, глагольное, адъективное, нумеративное, адвербиальное словосочетание пӗрлешӳсем ҫӑмӑллӑнах йӗркеленеҫҫӗ.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Сӑмах майлашӑвӗнчи тӗп компонент япала ячӗ те, глагол та, паллӑ ячӗ те, хисеп ячӗ те, наречи те пулма пултарать.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Тепӗр енчен, сӑмах майлашӑвӗсен тытӑмӗ ҫинчен калаҫнӑ чух ку терминӑн кӑнттамлӑхӗ уйрӑмах сисӗнет.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Унтан вӑрӑмрах сӑмахсем те пур, паллах, пирӗн чӗлхере, анчах та пуплевре эпир вӗсемпе сайра усӑ куратпӑр, час-час тыткалама тытӑнсан — кӗскететпӗр (тимӗрҫ < тимӗрҫӗ, асатте < аслӑ атте, каяп < каятӑп, каймас < каймастӑп т. ыт. те).
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Чӗлхи вара пирӗн икӗ-виҫӗ сыпӑклӑ сӑмахсене ытларах кӑмӑллать.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Пӗр енчен, час-час усӑ куракан терминшӑн вӑл питӗ вӑрӑм (ултӑ сыпӑкран тӑрать).
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Сӑмах майлашӑвӗ хӑй те пирӗн чӗлхере термин шайне ҫитсех каймасть.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫук, кирлех пире саспалли вырӑнне пӗр сӑмахлӑ термин (пӗрле ҫыратпӑр пулин те, саспалли сӑмах майлашӑвӗ картинчен тухаймасть)!
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.