Чӑваш чӗлхин икчӗлхеллӗ ҫӳпҫи

Текст: C сыпӑк

Пай: Пуҫсӑр юланут

Автор: Феодосия Ишетер

Ҫӑлкуҫ: Рид, Томас Майн. Пуҫсӑр юланут: роман / Майн Рид; вырӑсларан Ф. Ишетер куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑвашгосиздат, 1949. — 412 с.

Ҫул: 1949; Хушнӑ: 2021.01.19 21:36

Пуплевӗш: 68; Сӑмах: 740

Текст тӗсӗ: Прозӑллӑ хайлав

Вырӑсла Тема: Паллӑ мар

Савӑнӑҫ

Савӑнӑҫ!

Ҫапла, капитан хӑйне кӑна вӗлерни, вӗлерес тенӗ ҫынна вӗлерейменни Луизӑшӑн ҫав тери пысӑк савӑнӑҫ пулнӑ.

Тӗрлӗрен трагедилле япаласем пулса иртнипе халӗ те чӗрене хуйхӑ хӗссе тӑни ҫав тери пысӑк савӑнӑҫа пусарса хума пултарайман.

Ҫавӑншӑн ҫамрӑк хӗре кам тиркеме пултарӗ?

Эпӗ пултарас ҫук. Хӑвӑр тӳрӗ кӑмӑллӑ пулсан эсир те пултарас ҫук.

Кассий Кольхаунӑн пульли, Морис Джеральд чӗринчен тӗллесе янӑскер, амулет ҫине, Луизӑн парни ҫине ҫапӑнса, аяккалла сиксе ӳкнӗ. Юратса панӑ пӗчӗк парне, чӗре тӗлӗнче тытса усранӑскер, хӑйне усракан ҫыннӑн кун-ҫулне ҫӑлса хӑварнӑ. Анчах пӑшалтан пени ахалех иртмен. Пуҫпа пырса ҫапӑнни ҫамрӑк ирландецӑн пӗтӗмпех начарланса ҫитнӗ нерв системине ҫӗнӗрен кисретсе янӑ, вӑл каллех тӑнне ҫухатнӑ.

Анчах чирлӗ ҫын халь ӗнтӗ вӑрман чӑтлӑхӗнче выртман, ӑна юн ӗҫекен ҫӑткӑн койотсемпе хура хӑлатсем хупӑрласа тӑман, вӑл хӳшӗре те, тӗрмере те, хӑйне пӑхман ҫӗрте те выртман.

Тӑна кӗрсен, вӑл хӑйӗн вырӑнӗ умӗнче юратнӑ хӗрӗ — Луиза Пойндекстер ларнине курнӑ.

Халь ӗнтӗ Луизӑна никам та чирлӗ ҫынна пӑхма чарман. Никам та, ашшӗ те.

Хуйхӑ курса ирттерни ватӑ плантаторӑн мӑнкӑмӑллӑхне ҫапса хуҫнӑ. Вӑл ӗнтӗ хӗрӗ Морис Джеральда каяссине хирӗҫ тӑман. Тӳррипе каласан, хирӗҫлемелли те пулман. Ҫамрӑк ирландец лашасем тытса пурнакан ахаль сунарҫӑ пулман, вӑл культурӑллӑ ҫемьерен тухнӑ, вӗреннӗ яшӑ пулнӑ. Техасра ҫав тери усал ят тухнӑ ҫынсем шутне кӗмен вӑл.

Тата тепӗр обстоятельство та пулнӑ; ку та Вудли Пойндекстерӗн кӑмӑлне килмен теме пулмасть пулӗ. Ирландирен килнӗ юрист Морис Джеральда ача-пӑча хӑвармасӑр вилнӗ мучӗшӗн пурлӑхне илмелли правӑна парса хӑварнӑ.

Кассий Кольхаунӑн пурлӑхӗ Новый Орлеанта пурӑнакан законсӑр ывӑлӗ аллине куҫнӑ.

Туй хыҫҫӑн Луизӑпа Морис Джеральд Европа тӑрӑх ҫӳреме тухса кайнӑ. Вӗсем Морисӑн тӑван ҫӗр-шывӗнче те пулнӑ.

Ҫамрӑк ирландецшӑн хуйхӑрса ларакан чакӑр куҫлӑ илемлӗ хӗр Фелимӑн фантазийӗ шухӑшласа кӑларнӑ япала кӑна пулнӑ. Морис Джеральдӑн ҫамрӑк арӑмӗн Ирландире пурӑннӑ вӑхӑтра кӗвӗҫес шухӑш пӗртте пулман. Каса-дель-Корвӑна тавӑрӑнсан тин вӑл ҫав ӑша ҫунтаракан шухӑш тата тепӗре хыпса илнине тӳссе ирттернӗ. Пӗрре унӑн упӑшки аллисем ҫинче илемлӗ хӗрарӑма ҫӗклесе киле таврӑннӑ. Хӗрарӑмӑн кӑкӑрӗнчи сурантан юн юхнӑ. Вӑл чӗрӗ пулнӑ-ха, анчах ун пурӑнас минучӗсем шутлӑ пулнӑ.

«Кам ӗҫӗ ку?» тесе ыйтсан, хӗрарӑм: «Диаз, Диаз!» тесе ҫеҫ ответлеме пултарнӑ.

Ҫавӑ Исидора Коварубио де-Лос-Ланосӑн юлашки сӑмахӗсем пулнӑ.

Исидора вилсен, Луизӑн кӗвӗҫес шухӑш пӗтсе ларнӑ. Вӑл ӗнтӗ урӑх нихӑҫан та унӑн чӗрине хумхантарман.

Кӗвӗҫме пӑрахса, вӑл телейсӗр сеньоритӑна хӗрхенме пуҫланӑ. Морис вӗлерекене хӑваласа ҫитсе, ӑна тавӑрма шут тытсан, ҫамрӑк креолка турӑ мустанга йӗнерлеме хӑй упӑшкине хӑй пулӑшнӑ.

Диаз мустангерӑн лассо ункине ҫакланнине курсан, Луизӑна лайӑх туйӑнса кайнӑ. Регуляторсем Диаза ҫавӑнтах йывӑҫ ҫине ҫакса вӗлернӗ чух та Луиза ун хутне кӗмен.

* * *

Вунӑ ҫул иртнӗ. Ҫав хушӑра Техасра, ӑраснах Леонӑпа Нуэсес таврашӗнчи сеттльментсенче, пысӑк улшӑнусем пулса иртнӗ.

Ӗлӗк иртсе ҫӳремелле мар чӑтлӑх вӑрман ӳссе ларнӑ ҫӗрте плантацисем курӑнса кайнӑ. Ӗлӗк мустанг кӗтӗвӗсем ҫӳренӗ тискер прерире пысӑк хуласем ӳссе ларнӑ.

Эсир халь ҫӗнӗ ҫын ячӗсене, вырӑнсемпе ялсен ҫӗнӗ ячӗсене илтӗр.

Анчах кивӗ Каса-дель-Корво гасиенди халь те хӑйӗн ӗлӗкхи ячӗпех юлнӑ. Унта эсир ӗлӗкхи пек хӑна пӑхма юратнине те, хӑвӑр палланӑ ҫынсене те тупӑр.

Гасиенда хуҫи — Техасри чи илемлӗ арҫынсенчен йӗри; унӑн арӑмӗ те ҫак тӑрӑхри чи илемлӗ хӗрарӑмсенчен пӗри пулать. Вӑл Морис Джеральдпа Луиза.

Эсир унта ӑшӑ кӑмӑллӑ, савӑнӑҫлӑ старике тӗл пулӑр. Вӑл Вудли Пойндекстер. Вӑл сире хӑйсен коралӗсем патне ертсе кайӗ, хӑйсен выльӑх-чӗрлӗхне кӑтартӗ тата плантацисенчи кӗтӳ ҫӳремелли вырӑнсенче темиҫе ҫӗр, темиҫе пин лаша тата ытти выльӑх ҫӳрени ҫинчен мухтанса каласа парӗ.

Кивӗ гасиендӑра эсир ултӑ вӗт ачан уҫӑ сассисене илтӗр. Ку Пойндекстер хӗрӗн ачисем, унӑн ватӑлмалӑх кунри савӑнӑҫӗ.

Витене кӗрсе пӑхсан, эсир хӑвӑр ӗлӗк палланӑ ҫынна Фелим О'Нила курӑр. Вӑл Каса-дель-Корвӑра лаша пӑхса пурӑнать. Кунтах эсир хура ӳтлӗ Плутона та тӗл пулма пултаратӑр: вӑл халь кучер ӗҫне кӑна туса тӑрать, каретӑн ларчӑкӗ ҫине хӑпарса ларса, алла тилкепе тытиччен вӑл сайра хутра кӑна лаша ҫине пӑхмашкӑн кӑмӑл тӑвать.

Плутонӑн арӑмӗ пур, вӑл вулакан ҫын пӗлсе тӑракан Флорида. Каса-дель-Корвӑра апатланмалли сӗтел хушшинче ларнӑ чухне эсир тата хӑвӑр пӗлекен тепӗр ята та, ватӑ сунарҫӑн Зеб Стумпӑн ятне те илтӗр.

Апатланмалли сӗтел ҫине ӑшаланӑ кӑркка аҫи е пӑлан ашӗ тухса ларсанах, Зеб Стумп ҫинчен сӑмах тапратса яраҫҫӗ. Сӗтел ҫине эрех тухса ларсан, ӑна тата хытӑрах асӑнаҫҫӗ.

Чӑн та ӗнтӗ, Зеба хӑйне эсир унта сайра кӑна тӗл пулӑр. Унта пурӑнакансем вырӑн ҫинчен тӑриччен вӑл гасиендӑран тухса каять те вӗсем каллех ҫывӑрма выртсан каялла тавӑрӑнать. Ҫапах та, вӑл сунартан тытса килнӗ трофейсем ватӑ Стумп ҫак ҫуртра пурӑнни ҫинчен уҫҫӑнах каласа параҫҫӗ.

Каса-дель-Корвӑра пурӑннӑ хушӑра эсир легенда пекех пулса тӑнӑ историн сыпӑкӗсене те илтме пултаратӑр.

Эсир ыйтсан, тарҫӑсем ӑна йӑлтах, малтан пуҫласа вӗҫне ҫитиех, каласа парӗҫ, анчах шӑппӑн ҫеҫ калӗҫ. Вӑл — ҫак килте асӑнма хушман тема: ӑна аса илсен гасиенда хуҫисем хурланаҫҫӗ.

Вӑл повесть — пуҫсӑр юланут ҫинчен.

Меню

 

Статистика

...тĕплӗнрех