Чӑваш чӗлхин икчӗлхеллӗ ҫӳпҫи

Текст: 23 сыпӑк

Пай: Полк ывӑлӗ

Автор: Леонид Агаков

Ҫӑлкуҫ: Валентин Катаев. Полк ывӑлӗ. Повесть. Леонид Агаков куҫарнӑ. Шупашкар: Чӑваш АССР государство издательстви, 1948

Хушнӑ: 2019.07.30 14:09

Пуплевӗш: 76; Сӑмах: 633

Текст тӗсӗ: Прозӑллӑ хайлав

Вырӑсла Тема: Ҫар

Капитан Енакиев сӑран портсигарӗнчен икӗ пирус кӑларчӗ те, пӗрне Ковалева пачӗ. Вӗсем туртма пуҫларӗҫ.

— Епле-ха ӗнтӗ? Ача аптӑрасах каймасть-ха эппин? — терӗ капитан Енакиев.

— Лайӑх ача, ӑслӑ, — терӗ Ковалев ҫирӗппӗн, хӑй сӑмахне ӗненсе.

— Эсир ана чӑнах ӑслӑ тесе шутлатӑр-и? — терӗ те Енакиев хӑй вӑрттӑн, куҫӗсене хӗссе Ковалев ҫине пӑхрӗ.

— Ман шутпа ӑслӑ.

— Усси пулать-и унтан?

— Тем тесен те пулать.

— Мана хама та ҫавӑн пек туйӑнчӗ ҫав.

— Эпӗ паҫӑр ӑна панорама патӗнче вӗренткелерӗм. Шухӑшлӑр-ха эсир, — пӗтӗмпех ӑнланать. Тӗлӗнсех каймалла. Наводчик пулмах ҫуралнӑ вӑл.

Капитан Енакиев кулса ячӗ.

— Разведчиксем ӑна — разведчик пулмах ҫуралнӑ, — теҫҫӗ. Анланса ҫит ӗнтӗ сире. Пӗр сӑмахпа, вӑл сирӗн ҫуралассах ҫавӑн пек ҫуралнӑ. Ҫапла-и?

— Артиллерист пулма ҫуралнӑ.

— Ҫапӑҫу ҫынни пулма ҫуралнӑ, тейӗпӗр.

— Апла та начар мар.

— Анчах эсир пӗлетӗр-и, Василий Иванович, — терӗ сасартӑк капитан Енакиев, Ковалев ҫине ачалла ӗненекен куҫӗсемпе тинкерсе пӑхса, — эпӗ ӑна хамӑн ывӑл тума шутлатӑп. Сире мӗнле пек туйӑнать ҫакӑ?

— Лайӑх ӗҫ вӑл, Дмитрий Петрович, — ку ыйтӑва кӗтсе тӑнӑ пекех, тӳрех ответ пачӗ наводчик.

— Шухӑшласа пӑхсассӑн, эпӗ пур енчен те пӗччен ҫын. Ҫемье ҫук манӑн, ывӑл пурччӗ ӗнтӗ, тӑватӑ ҫула кайнӑскер… Эсир пӗлетӗр вӗт?

Ковалев тӑруках пуҫне усрӗ. Вӑл пӗлнӗ. Ӑна пӗлекенни батареӑра вӑл пӗртен пӗр ҫын пулнӑ. Капитан Енакиев пӗр хушӑ чӗнмесӗр ларчӗ. Вӑл таҫта инҫетре матроссен кӑвак картусне тӑхӑннӑ, пӗчӗк ачана, халӗ ҫичӗ ҫул тултармаллискере, курнӑ пек кӑшт хӗсӗкрех куҫӗсемпе аяккалла пӑхса ларчӗ.

— Вӑл маншӑн хамӑн ывӑлӑм вырӑнне пулаймасть ӗнтӗ, ун ҫинчен калаҫмалли те ҫук, — терӗ вӑл, тарӑнӑн сывласа ярса, тата хӑй тарӑнӑн сывласа янине Ковалевран пытарма та тӑрӑшмасӑр, — анчах… анчах… ҫыннӑн икӗ ывӑл та пулать вӗт-ха, Василий Иванович? Ҫапла-и?

— Виҫӗ ывӑл та пулать, — терӗ те ӑна хирӗҫ Ковалев, хӑй те тарӑнӑн сывласа илчӗ. Вӑл та хӑй тарӑнӑн сывланине пытармарӗ.

— Ну, эсир мана кун пек канаш панӑшӑн эпӗ питӗ савӑнатӑп. Тӗрӗссипе каласан, ачана хам ҫине ҫыртарасси ҫинчен эпӗ дивизири командирне рапорт та патӑм ӗнтӗ. Ан тив, манӑн лайӑх, ӑслӑ ывӑл пултӑр. Ҫапла-и?

Капитан Енакиев пирус тӗтӗмне шалалла туртса илчӗ те, тӗтӗме ҫӑварӗнчен ерипен кӑларма пуҫларӗ, хӑй тарӑн шухӑша кайса ҫав тӗтӗм витӗр пӑхса ларчӗ. Сасартӑк унӑн сӑнӗ улшӑнчӗ. Вӑл хӑлхине кӑштах малти лини еннелле ҫавӑрчӗ те — салхуланнӑ пек пулчӗ. Ӑна сылтӑм флангра, инҫетре, нимӗҫсен оборони ӑшӗнче, пӑшалсемпе пулемётсенчен вӑйлӑн пеме тытӑннӑ пек туйӑнчӗ. Капитан Енакиев Ковалев ҫине темӗн ҫинчен ыйтнӑ пек пӑхрӗ.

— Тӗрӗс. Переҫҫӗ. Хытах переҫҫӗ тата, — терӗ Ковалев кӗсьинчен ватка кӑларса.

Капитан Енакиев каллех тинкерсе итлерӗ. Анчах халӗ тинкерсе итлемесен те юранӑ. Пӑшалсемпе миномётсен сасси ҫумне артиллери кӗрлевӗ хутшӑнчӗ. Вӑл кӗрлев ҫав тери вӑйлӑ пулнипе хӑшпӗр салтаксене те вӑратрӗ. Вӗсем хӑвӑрт тӑрса ларса шлемӗсене тӳрлетме тытӑнчӗҫ.

Капитан Енакиев сылтӑм флангра сасартӑк ҫав тери вӑйлӑн пеме пуҫлани мӗне пӗлтернине тӳрех ӑнланса илчӗ. Унта вӑл малтанах шухӑшлӑнӑ пек начар япала пулнӑ. Нимӗҫсем унта вӑйлӑ резервсем илсе пыма ӗлкӗрнӗ те, халӗ ҫав резервсем Ахунбаевӑн тавраран янӑ икӗ ротине аркатма тытӑннӑ.

Капитан Енакиев часрах капитан Ахунбаевпа ҫыхӑнма телефон тӑракан пӗчӗк окоп патнелле ыткӑнчӗ. Анчах ҫав вӑхӑтра окопран сержант Матвеев кӑшкӑрса сиксе тухрӗ:

— Батарея, ҫапӑҫӑва!

Капитан ӑна ҫавӑнтах аллипе аяккалла сирсе окопа сиксе анчӗ.

— Командирӑн наблюдательнӑй пунктне парӑр, — терӗ вӑл хӑвӑрт.

— Провод ҫинче, — терӗ те телефонист, трубкӑна малтан ҫаннипе шӑлса илсе ӑна тыттарчӗ.

— Телефон патӗнче улттӑмӗш, — терӗ капитан Енакиев, лӑпкӑрах калаҫма тӑрӑшса, — мӗскер пулса иртет унта сирӗн?

— Саккӑрмӗш номерлӑ тӗлӗн районӗнче тӑшман вӑйлӑн хусканни курӑнать. Атака тума хатӗрленет пулмалла. Пухӑнать.

— Мӗнле вӑйпа?

— Пӗр батальона яхӑн.

— Аван. Халех пыратӑп, — терӗ те капитан Енакиев, трубкине ывӑтса яма тӑчӗ, анчах хӑйне вӑхӑтра алла илсе, трубкӑна васкамасӑр телефониста тыттарчӗ.

Саккӑрмӗш номерлӑ тӗл шӑпах капитан Ахунбаев тӳррӗн пырса атакӑлама хатӗрленнӗ сӑрт ҫинче пулнӑ. Халӗ ӗнтӗ пӗтӗм картина уҫҫӑн паллӑ пулса тӑнӑ. Пулма пултарнӑ ӗҫсенчен чи йывӑрри пулса тухнӑ. Нимӗҫсем Ахунбаевӑн планне шутласа пӗлнӗ те, унтан малтан ӗҫе тытӑннӑ.

Капитан Енакиев «виллис» ҫине ларса — малти линире вӑл лашӑпа сайра усӑ курнӑ — канавсемпе пахчасем урлӑ наблюдательнӑй пункт патнелле тӳрех ыткӑнса пынӑ чух хыҫалтан хайӗн батареи умлӑ-хыҫлӑ пенине, пуҫ ҫийӗпе унӑн снарячӗсем аялтанах шӑхӑрса иртнине, малта пехота ҫапӑҫӑвӗ пуҫланнине илтрӗ.

Меню

 

Статистика

...тĕплӗнрех